niedziela, 31 grudnia 2017

Czy pasożyty zawsze szkodzą oraz budowa wewnętrzna owada na Noc Biologów 2018

Czy pasożyty zawsze szkodzą? 
Poznanie najważniejszych pasożytów człowieka, cykli rozwojowych i patogeniczności. Pasożyty, których obecność może być wykorzystywana do leczeniu chorób autoimmunologicznych.

Sala 265, Katedra Zoologii, ul. Oczapowskiego 5, godz. 13.15-14.00 Konieczna rezerwacja: jdr@uwm.edu.pl

dr hab. Janina Dziekońska-Rynko, prof. UWM; mgr Martyna Rydzewska 

Budowa wewnętrzna owada – sekcja karaczana 
Zapoznanie się z budową wewnętrzną owada na podstawie wykonanej własnoręcznie sekcji karaczana pochodzącego z własnej hodowli. Uczestnicy poznają w jaki sposób dokonuje się prawidłowej sekcji owada przy pomocy narzędzi preparacyjnych i mikroskopu. Będą mogli przeanalizować układy wewnętrzne: oddechowy (tchawki), pokarmowy, wydalniczy, nerwowy i krwionośny (serce).

Sala 265, Katedra Zoologii, ul. Oczapowskiego 5;  godz. 14.30 – 15.30
Konieczna rezerwacja: dorota.juchno@uwm.edu.pl

dr Dorota. Juchno, mgr Małgorzata Tanajewska 

sobota, 30 grudnia 2017

Zrób krem z sukulenta - warsztaty z robienia kosmetyków naturalnych





W szklarniowej kolekcji sukulentów znajduje się kilka gatunków z rodzaju Aloes. Od dawna znane są lecznicze i regenerujące działanie soku z aloesu na skórę, dzięki zawartości związków o dużej aktywności biologicznej. Właśnie tego soku użyjemy do otrzymania naturalnego kremu, który każdy może sam zrobić w domu. Innymi sukulentami o właściwościach leczniczych są żyworódki, które należą do rodziny gruboszowatych. Szczególne właściwości jeżeli chodzi o stosowanie na skórę posiada żyworódka pierzasta i również tej rośliny użyjemy do sporządzenia regenerującej maści. Warsztaty przygotowane przez pracowników Katedry Fizjologii, Genetyki i Biotechnologii Roślin oraz Katedry Botaniki i Ochrony Przyrody.

Konieczna rezerwacja: tel. 515232560

Miejsce: Szklarnia WBiB, ul. Heweliusza 22, 12 stycznia 2018 r.
godziny:

  •  16.30-17.30 
  •  18.00-19.00 
  •  19.30-20.30 (z udziałem Wiedźmuch

mgr inż. Teresa Jagielska, 
dr inż. Anna Źróbek-Sokolnik 

Neurony – istoty o wielu twarzach (Noc Biologów 2018)

Celem warsztatów jest zapoznanie uczestników z podstawowymi technikami barwienia tkanki nerwowej oraz ich zastosowaniem w badaniach naukowych. Uczestnicy poznają różne metody stosowane w pracowni immunohistochemicznej i histologicznej.
Metody te pozwalają na:

  • poznanie budowy wewnętrznej perykarionu 
  • poznanie morfologii całego neuronu 
  • wykrycie substancji biologicznie czynnych (neurotransmiterów, neurmodulatorów) 

Uczestnicy przeprowadzą obserwacje preparatów pod mikroskopem epifluorescencyjnym i świetlnym w celu porównania cech charakterystycznych komórki nerwowej.

12 stycznia 2018 r., sala 334 (III piętro), Katedra Anatomii Porównawczej, Plac Łódzki 3, godz. 13.00-14.00.

Konieczna rezerwacja: tel. 89 523-43-01 lub m.domagalska@uwm.edu.pl

dr Maciej Równiak, dr Krystyna Bogus-Nowakowska

Fascynujący świat pijawek - Noc Biologów 2018

Słuchacze będą mieli okazje poznać różnorodność świata pijawek (na przykładzie naszych krajowych gatunków), który większości osób kojarzy się tylko z krwiopijną pijawką lekarską. Omówiona zostanie między innymi ich budowa, biologia. Forma zajęć: warsztaty, pokaz.

Miejsce: sala 265, Katedra Zoologii, ul. Oczapowskiego 5, godz.  12.00 – 12.45

Konieczna rezerwacja: iwona.jelen@uwm.edu.pl

dr Iwona Jeleń 
(Katedra Zoologii)

piątek, 29 grudnia 2017

Mikroorganizmy i antybiotyki w środowisku wodnym

Badanie pozostałości leków w środowisku, a zwłaszcza w ekosystemach wodnych stanowi obecnie jeden z priorytetowych zadań chemii i ekotoksykologii środowiska. Przedmiotem szczególnego zainteresowania są antybiotyki oraz ich metabolity, ze względu na ich wysokie zużycie oraz aktywność biologiczną. Badania przeprowadzone na całym świecie wskazują, że pozostałości antybiotyków nie są w pełni eliminowane w procesach oczyszczania ścieków, zwłaszcza związki półsyntetyczne i syntetyczne, które są bardzo stabilne i mają zdolność do silnej sorpcji. Związki te trafiają do środowiska wodnego w wyniku bezpośredniego zrzutu ścieków z oczyszczalni.

Komisja Europejska nałożyła na kraje Unii obowiązek monitorowania zużycia antybiotyków, a także monitorowania rozprzestrzeniania się szczepów bakterii opornych (tj. niewrażliwych na działanie przeciwbakteryjne antybiotyku) w różnych środowiskach. Monitoring antybiotykooporności w środowisku ma kolosalne znaczenie ze względu możliwość zagrożenia zdrowia ludzi, korzystających z wód powierzchniowych w celach rekreacyjnych, a także coraz częstszego wykorzystania wód powierzchniowych jako źródeł wody pitnej. Do tej pory literatura naukowa nie jest w stanie odpowiedzieć na pytanie czy koncentracje antybiotyków w środowisku mają bezpośredni wpływ na liczebność bakterii natywnych (tj. właściwych dla danego środowiska). Tello i in. (2012) wykazali, że koncentracje antybiotyków w środowisku są wystarczająco wysokie, aby wywołać selektywną presję na bakterie o znaczeniu klinicznym i ograniczyć wzrost bakterii wrażliwych na leki.

Większość stosowanych w medycynie an­tybiotyków jest tylko częściowo metabolizo­wana (Kümmerer 2004) i w związku z tym zostają wydalane razem z kałem np. do ścieków (Hirsch i in., 1999, Brown i in., 2006, Gulkowska i in., 2008) lub też wód poprodukcyjnych z gospodarstw rybackich (Zou i in., 2011, Gao i in., 2012). Te rozpuszczalne komponenty są w niewielkim stopniu usuwane w procesie oczyszczania ścieków (Brown i in., 2006, Batt i in., 2006) i mogą przedostawać się do wód powierzchniowych stanowiących odbiorniki ścieków oczyszczonych. Ich stężenie w wodach jest najczęściej niewielkie (Jiang i in., 2011, Zou i in., 2011, Harnisz, 2013) jednak w długiej perspektywie także dawki podprogowe antybiotyków mogą powodować nabieranie oporności na nie. Ponadto, antybiotyki wkraczając do środowiska mogą zmieniać struktury zbiorowisk bakteryjnych (Schmitt i in., 2004, Aminov i Mackie, 2007) co ma ścisły związek z funkcjami ekosystemu (Baran i in., 2011, Costanzo i in., 2005, Thiele-Bruhn i Beck, 2005).

Głównym źródłem zanieczyszczenia antybiotykami są ścieki: komunalne, przemysłowe, pocho­dzące ze szpitali, zakładów mięsnych itp. Zawarte w nich leki, mimo że obecne w niewielkich stężeniach (rzędu ng - µg/L), utrzymują się trwale w środowisku wodnym ze względu na ich ciągłe dostarczanie, działając na wiele mikroorganizmów ekosystemów wodnych. Pierwszym odnalezionym w środowisku związkiem był kwas klofibrowy stwierdzony w ściekach oczyszczonych na poziomie 0,8-2 µg/l w Stanach Zjednoczonych.

W wodach powierzchniowych często można wykryć wiele substancji leczniczych, w tym leków przeciwbólowych i przeciwzapalnych, β-blokerów, β-sympatykomimetyków, antybiotyków (Tabela 1) oraz hormonów.
Tabela 1. Maksymalne koncentracje antybiotyków (ng/L)
w środowisku wodnym (Kümmerer 2009)

Dodatkowym źródłem antybiotyków w środowisku są gospodarstwa chowu i hodowli zwierząt, produkujące obornik stosowany powszechnie jako nawóz na pola uprawne. Zawarte w nim antybiotyki przedostają się nie tylko do gleby i wód gruntowych, ale są także pobierane przez rośliny rosnące na polach. Antybiotyki są także powszechnie stosowane w hodowlach ryb. Nieprzyswojone przez ryby leki i ich metabolity dostają się wraz z ekskrementami do wód powierzchniowych, gdzie mogą odkładać się w osadach dennych.

Czas degradacji antybiotyków (Tabela 2) w środowi­sku jest różny i zależny od wielu czynników np.: stężenia antybiotyku, struktury che­micznej związku, pH, temperatury, składu chemicznego środowiska, obec­ności innych źródeł węgla, obecność materii nieorganicznej, dostępności tlenu i mikroor­ganizmów, które wspomagają proces biode­gradacji (Kümmerer 2004, 2009).


Podstawowym procesem eliminacji substancji w środowisku jest dzia­łalność bakterii (szczególnie w osadzie, brudnej wodzie). Dostające się do środowi­ska antybiotyki podlegają takim przemianom jak: fotodegradacja, hydroliza (katalizowana przez enzymy bakteryjne), dekarboksylacja, hydroksylacja (Thiele-Bruhn 2003, Kümme­rer 2004).

Podsumowując, w ostatnich latach coraz większe znaczenie jako zanieczyszczenie środowiska zyskują antybiotyki. Stwarzają one potencjalne ryzyko dla zdrowia ludzi i zwierząt ponieważ, wywołują presję selekcyjną prowadząc w konsekwencji do powstawania szczepów opornych oraz wielolekoopornych, które wraz z wodą pitną czy roślinami mogą przedostawać się do organizmów ludzi i zwierząt. Infekcje spowodowane przez bakterie oporne na antybiotyki są bardzo trudne, a czasami wręcz niemożliwe do wyleczenia. Dlatego właśnie istnienie antybiotykoopornych szczepów bakterii stwarza ogromne problemy terapeutyczne. Oporny na metycylinę gronkowiec złocisty jest oporny na działanie niemal wszystkich znanych antybiotyków. W wyniku czego czas trwania terapii znacznie się wydłuża i wymaga ona stosowania kosztownych antybiotykowych „koktajli”.

Piotr Wiśniewski

Literatura:

Aminov, R.I., Mackie, R.I., 2007. Evolution and ecology of antibiotic resistance genes. Fems Microbiology Letters 271, 147-161.

Baran, W., Adamek, E., Ziemianska, J., Sobczak, A., 2011. Effects of the presence of sulfonamides in the environment and their influence on human health. Journal of Hazardous Materials 196, 1-15.

Batt, A.L., Kim, S., Aga, D.S., 2006. Enhanced biodegradation of iopromide and trimethoprim in nitrifying activated sludge. Environmental Science & Technology 40, 7367-7373.

Brown, K.D., Kulis, J., Thomson, B., Chapman, T.H., Mawhinney, D.B., 2006. Occurrence of antibiotics in hospital, residential, and dairy, effluent, municipal wastewater, and the Rio Grande in New Mexico. Science of the Total Environment 366, 772-783.

Costanzo, S.D., Murby, J., Bates, J., 2005. Ecosystem response to antibiotics entering the aquatic environment. Marine Pollution Bulletin 51, 218-223.

Gao, P., Munir, M., Xagoraraki, I., 2012. Correlation of tetracycline and sulfonamide antibiotics with corresponding resistance genes and resistant bacteria in a conventional municipal wastewater treatment plant. The Science of the total environment 421-422, 173-183.

Gulkowska, A., Leung, H.W., So, M.K., Taniyasu, S., Yamashita, N., Yeunq, L.W.Y., Richardson, B.J., Lei, A.P., Giesy, J.P., Lam, P.K.S., 2008. Removal of antibiotics from wastewater by sewage treatment facilities in Hong Kong and Shenzhen, China. Water Research 42, 395-403.

Harnisz, M., 2013. Total resistance of native bacteria as an indicator of changes in the water environment. Environmental pollution (Barking, Essex : 1987) 174, 85-92.

Hirsch, R., Ternes, T., Haberer, K., Kratz, K.L., 1999. Occurrence of antibiotics in the aquatic environment. Science of the Total Environment 225.

Jiang, L., Hu, X., Yin, D., Zhang, H., Yu, Z., 2011. Occurrence, distribution and seasonal variation of antibiotics in the Huangpu River, Shanghai, China. Chemosphere 82, 822-828.

Kümmerer K., 2004. Resistance in the environ­ment. J. Antimicrob. Chemother. 54, 311- 320.

Küemmerer, K., 2009. Antibiotics in the aquatic environment - A review. Part I. Chemosphere 75, 417-434.

Schmitt, H., Van Beelen, P., Tolls, J., Van Leeuwen, C.L., 2004. Pollution-induced community tolerance of soil microbial communities caused by the antibiotic sulfachloropyridazine. Environmental Science & Technology 38, 1148-1153.

Tello, A., Austin, B., Telfer, T.C., 2012. Selective Pressure of Antibiotic Pollution on Bacteria of Importance to Public Health. Environmental Health Perspectives 120, 1100-1106.

Thiele-Bruhn, S., Beck, I.C., 2005. Effects of sulfonamide and tetracycline antibiotics on soil microbial activity and microbial biomass. Chemosphere 59, 457-465.

Zou, S., Xu, W., Zhang, R., Tang, J., Chen, Y., Zhang, G., 2011. Occurrence and distribution of antibiotics in coastal water of the Bohai Bay, China: Impacts of river discharge and aquaculture activities. Environmental Pollution 159, 2913-2920.

Konkurs na doktoranta stypendystę w ramach grantu OPUS

DZIEKAN WYDZIAŁU BIOLOGII i BIOTECHNOLOGII
Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynieogłasza konkurs na stanowisko
doktoranta stypendysty w Katedrze Fizjologii Zwierząt
Wymagania:
  • Tytuł zawodowy magistra w dyscyplinie biotechnologia.
  • Kandydat powinien być doktorantem polskiej uczelni, na wydziale o profilu biologicznym.
  • Co najmniej 4 letnie doświadczenie w pracy w laboratorium biologii molekularnej.
  • Odbyty co najmniej 3-miesięczny staż naukowy w jednostce zagranicznej.
  • Umiejętność strategicznego planowania pracy laboratoryjnej.
  • Współautor co najmniej 3 publikacji naukowych w zakresie biologii rozrodu zwierząt, w szczególności dotyczących regulacji funkcji rozrodczych samic.
  • Praktyczna znajomość technik laboratoryjnych, w tym z zakresu biologii molekularnej, m.in.:
    • Izolacja tkanek macicy i zarodków i ich hodowla in vitro;
    • Izolacja RNA z tkanek, ocena jakości RNA przy użyciu bioanalizatora, odwrotna transkrypcja, projektowanie starterów, Real-Time PCR;
    • Izolacja białka z tkanek, analiza Western-Blot,
    • Przygotowywanie skrawków mrożeniowych i parafinowanych, analiza immunofluorescencyjna.
Mile widziane dokumenty potwierdzające znajomość powyższych technik (certyfikaty ze szkoleń, publikacje naukowe, których kandydat jest współautorem, doniesienia konferencyjne, których kandydat jest współautorem)
  • Umiejętność analizy danych bioinformatycznych pochodzących z Sekwencjonowania Następnej Generacji (NGS).
  • Znajomość biostatystyki na poziomie umożliwiającym kompleksową analizę wyników.
  • Znajomość języka angielskiego na poziomie pozwalającym na czytanie 
    i pisanie prac naukowych oraz prezentację i dyskusję otrzymanych wyników na konferencjach międzynarodowych (potwierdzone certyfikatem CAE co najmniej C1).
  • Gotowość do wyjazdu na kilkumiesięczny naukowy staż zagraniczny.
  • Umiejętność pisania prac naukowych i projektów badawczych.
Opis zadań:
Stypendysta uczestniczyć będzie w realizacji wszystkich zadań badawczych projektu pt: „Konsekwencje oddziaływania pola elektromagnetycznego na tkanki macicy i zarodki w okresie okołoimplantacyjnym”.
Typ konkursu NCN: OPUS
Termin składania ofert: 10.01.2018
Forma składania ofert: dowolnie
Warunki zatrudnienia: Stypendium naukowe wypłacane przez 18 miesięcy
Uwaga: Stypendium naukowe może być przyznane osobie, która w chwili rozpoczęcia realizacji zadań w projekcie będzie posiadać status doktoranta.
Dodatkowe informacje:
Zainteresowane osoby proszone są o przesłanie na adres e-mail: anitaf@uwm.edu.pl:
  • CV uwzględniające aktualne dane teleadresowe, dotychczasowe osiągnięcia naukowe, publikacje w czasopismach naukowych, wyróżnienia wynikające z prowadzenia badań naukowych, nagrody, staże naukowe krajowe i zagraniczne, udział w projektach badawczych, oświadczenie o zgodzie na przetwarzanie danych osobowych,
  • listu motywacyjnego z opisem zainteresowań naukowych,
  • kopii dyplomu ukończenia studiów magisterskich,
  • informacji o posiadanym statusie doktoranta.
Komisja Konkursowa zastrzega sobie prawo przeprowadzenia rozmowy z wybranymi kandydatami (o miejscu i czasie rozmowy kandydaci zostaną poinformowani drogą elektroniczną)

czwartek, 28 grudnia 2017

Olej nie tylko w głowie

Rośliny gromadzą głównie w nasionach i owocach tłuszcze jako materiał zapasowy, który człowiek wykorzystuje w różnych celach. Nienasycone kwasy tłuszczowe w nich zawarte korzystnie wpływające na nasze zdrowie, nie tylko ze względu na wysoką wartość odżywczą np. obniżają poziom cholesterolu, zapobiegają procesom starzenia, mają własności przeciwnowotworowe. Które oleje roślinne są najzdrowsze? Przedstawiamy, które warto mieć w swojej kuchni, które stosować w pielęgnacji skóry (jak również w prosty sposób zrobić kosmetyki dla siebie?) czy w inhalacji oraz jak się nimi leczyć. Poznacie nie tylko własności różnych olejów roślinnych, ale również rośliny z których pochodzą. Pokaz przygotowany przez pracowników Katedry Botaniki i Ochrony Przyrody oraz Katedry Mikrobiologii.

Sala 010, Collegium Biologiae, ul. Oczapowskiego 1A

godz. 15.00-23.00

Katedry Botaniki i Ochrony Przyrody oraz Mikrobiologii i Mykologii

Przygotowanie i przeprowadzenie: dr hab. Hanna Ciecierska, prof. UWM; dr Dorota Górniak; dr Anna Źróbek-Sokolnik; dr Aldona Fenyk

środa, 27 grudnia 2017

Jak to działa? – tajniki organizmu zwierzęcego na wesoło

W trakcie zajęć będą przeprowadzane eksperymenty wyjaśniające funkcjonowanie narządów zmysłów, układu krwionośnego oraz ruchowego.

Tematy:
1.Czy te oczy mogą kłamać?- iluzje optyczne.
2. Czy wiesz co jesz?- poznajmy smaki i zapachy?
3. Sprawdź czy potrafisz?-Możliwości ciała.
4. Jak głęboko oddychasz? – wariacje z akwarium.
5. Co za emocje?- czyli jak na nasze ciało wpływają gry komputerowe?
6. Świecący wulkan.
7. Zwariowane mleko.
8. Skaczące jajko.
9. Sprawdź jak działa twój zmysł dotyku.
10. Daktyloskopia- poznaj tajemnice linii papilarnych.
11. Lawalampa i inne.

Sala P13 (niski parter), Collegium Biologiae, ul. Oczapowskiego 1A

12 stycznia 2018 r. godz.:

  • 11.45 – 13.15 
  • 13.30 – 15.00 
  • 15.45 - 17.15 
  • 17.30 – 19.00 

Wykonawcy: dr Marta Kieżun, mgr Aleksandra, Kurzyńska, mgr Wioleta Czelejewska, mgr Karol Szeszko, mgr Katarzyna Karwowska, mgr Kamil Dobrzyń, mgr Edyta Rytelewska mgr Katarzyna Kisielewska, mgr Hubert Buchowski, mgr Ewa Waszkiewicz, mgr Marlena Gudelska, mgr Anna Szydłowska; Koło Naukowe Biotechnologów; Koło Naukowe Biologii Medycznej „Exon”; Studenckie Koło Naukowe Krymininalistyki

 Opiekunowie naukowi: dr hab. Nina Smolińska, prof. UWM, dr Grzegorz Panasiewicz

Konieczność rezerwacji: tel. 89 523 32 01

sobota, 23 grudnia 2017

Życzenia świateczne


Zdrowych, radosnych i spokojnych
Świąt Bożego Narodzenia
oraz
wszystkiego najlepszego
na cały nadchodzący Nowy Rok
życzy
Dziekan i Kolegium Dziekańskie
Wydziału Biologii i Biotechnologii
UWM w Olsztynie

piątek, 22 grudnia 2017

Tajemniczy świat mikroorganizmów (Noc Biologów 2018)


Celem warsztatów jest przybliżenie podstawowych informacji o niewidocznych gołym okiem i najliczniej występujących mieszkańcach Ziemi. Uczestnicy będą mieli okazję samodzielnie wykonać doświadczenia mikrobiologiczne i zapoznać się z tajnikami pracy mikrobiologa. Uczestnicy warsztatów dowiedzą się, dlaczego trudno wyobrazić sobie świat bez udziału bakterii, jakie jest ich znaczenie w medycynie i środowisku oraz czy wszystkie mikroorganizmy są niebezpieczne.
W ramach warsztatów zaplanowano:

  • wykonanie preparatu mikrobiologicznego, 
  • obserwację bakterii przy wykorzystaniu mikroskopu świetlnego, 
  • poznanie podstawowych metod hodowli i rozpoznawania mikroorganizmów. 

Miejsce: sala 202, Katedra Mikrobiologii, Collegium Biologiae, ul. Oczapowskiego 1A

Godziny zajęć:

  •  15-16:30 
  •  17-18:30 
  •  19-20:30 
  •  21-22:30 

 Konieczna rezerwacja: Jakub Hubeny 512-925-907 jakub.hubeny@gmail.com

Koordynator dr inż. Justyna Możejko-Ciesieska
Autorzy: Martyna Buta, Jakub Hubeny, Jakub Kowalik

czwartek, 21 grudnia 2017

Konkurs na stanowisko asystenta naukowego (post-doc) w Katedrze Fizjologii Zwierząt

DZIEKAN WYDZIAŁU BIOLOGII i BIOTECHNOLOGIIUniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynieogłasza konkurs na stanowiskoasystenta naukowego (post-doc) w Katedrze Fizjologii Zwierząt
Wymagania stawiane kandydatom:
  • stopień doktora nauk biologicznych,
  • znaczący dorobek naukowy udokumentowany publikacjami w czasopismach z listy Journal Citation Reports,
  • aktywny udział w konferencjach naukowych,
  • biegła znajomość języka polskiego i angielskiego w mowie i piśmie
  • UWM w Olsztynie będzie podstawowym miejscem pracy w rozumieniu Ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. 2012 r. poz. 572 z późn. zm.).
Opis wymaganej wiedzy i umiejętności:
  • znajomość zagadnień związanych z endokrynologią rozrodu,
  • praktyczna znajomość technik biologii molekularnej (techniki PCR, Western blot, immunohistochemia, analiza mikromacierzy), hodowli komórek i tkanek in vitro, radioimmunologii, metody ELISA.
Warunki zatrudnienia:
  • umowa o pracę,
  • okres zatrudnienia 36 miesięcy,
  • praca w ramach projektu NCN Opus dotyczącego roli chemeryny w macicy świni w okresie okołoimplantacyjnym.
Zainteresowani składają w Dziekanacie Wydziału Biologii i Biotechnologii UWM w Olsztynie, ul. M. Oczapowskiego 1 A, następujące dokumenty:
  • podanie (kierowane do Prorektora ds. Kadr UWM w Olsztynie),
  • Curriculum vitae,
  • odpis dyplomu lub zaświadczenie o uzyskaniu stopnia doktora,
  • opinię z dotychczasowego miejsca pracy lub z miejsca odbywania studiów doktoranckich (kierownika jednostki lub promotora),
  • wykaz publikacji.
W treści podania proszę zamieścić oświadczenie: „Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych zawartych w zgłoszeniu na potrzeby rekrutacji, zgodnie z ustawą z dnia 29 sierpnia 1997 roku o ochronie danych osobowych (Dz. U. 2014 r. poz. 1182). Brak zgody na przetwarzanie danych osobowych spowoduje, że zgłoszenie nie zostanie uwzględnione.
UWM w Olsztynie zastrzega sobie prawo unieważnienia konkursu przez Rektora bez podania przyczyny.Niepoinformowanie kandydata o wynikach konkursu jest równoznaczne z odrzuceniem jego oferty.

Termin składania podań upływa z dniem 04.01.2018 r.Rozstrzygnięcie konkursu nastąpi do 11.01.2018 r.

Dziekan Wydziału Biologii i Biotechnologii

prof.dr hab. Tadeusz Kamiński, prof. zw.

Prozdrowotne grzyby wielkoowocnikowe


Właściwości lecznicze grzybów wszystkim kojarzą się głównie z antybiotykami uzyskiwanymi m.in. z grzybów pleśniowych z rodzaju Penicillium. W medycynie ludowej szeroko stosowane są natomiast grzyby wielkoowocnikowe, czyli te które często spotykamy w lasach a niektóre nawet zbieramy do jedzenia. Obecnie prowadzone są liczne badania dotyczące wykorzystanie grzybów wielkoowocnikowych w medycynie. To w nich upatruje się leku choćby na choroby nowotworowe czy wirusowe.

W czasie wykładu poznany m.in. właściwości takich gatunków jak włóknouszek ukośny, uszak bzowy, lakownica lśniąca czy dobrze znane boczniaki i pieczarki.

Wykład w czasie Nocy Biologów, 12 stycznia 2018, wstęp wolny. Godz. 19.15-20.00

 Aula, Collegium Biologiae, ul. Oczapowskiego 1A.

dr Grzegorz Fiedorowicz

środa, 20 grudnia 2017

Mały Eksperymentator (Noc Biologów 2018)

Czy wiesz jak uzyskać kostkę czekolady gratis? Czy chcesz zobaczyć jak można zgasić świeczkę dwutlenkiem węgla? Czy wiesz co stanie się z balonem wypełnionym powietrzem gdy zrobimy mu prysznic z ciekłego azotu? Tego wszystkiego możesz dowiedzieć się podczas warsztatów „Mały Eksperymentator”.

Pracownia dydaktyczna, s. 03/04, Laboratorium Diagnostyki Molekularnej, ul. Prawocheńskiego 5


12 stycznia 2018 r., godz:
  • 11.00-11.45
  • 12.30-13.15
  • 13.30-14.15

Konieczna rezerwacja: ldm@uwm.edu.pl

dr Anna Nynca, 
dr Sylwia Świgońska, 
dr Agnieszka Sadowska, 
mgr Karina Orłowska, 
mgr Monika Jabłońska, 
mgr Tomasz Molcan

Dodatkowy termin na zajęcia "Świat pod mikroskopem"


Zainteresowanie Nocą Biologów 2018 (12 stycznia) jest bardzo duże. Na zajęciach "Świat pod mikroskopem" jest już komplet. Została utworzona nawet dodatkowa grupa.

Dr Grzegorz Fiedorowicz







Zwierzęta jadowite i niebezpieczne

Las, łąka, szlak górski to doskonałe miejsca na spędzanie wolnych chwil. Latem chętnie przebywamy na świeżym powietrzu, w otoczeniu przyrody. Wybierając się na spacer czy urlop warto pamiętać, że świat zwierząt nie zawsze jest dla nas przyjazne. Istnieje bardzo wiele jadowitych i niebezpiecznych gatunków, na które powinno się zwrócić uwagę. Także w Polce także kilka gatunków, które mogą stanowić dla nas niebezpieczeństwo.

Celem warsztatów w czasie Nocy Biologów będzie przedstawienie charakterystyki wybranych jadowitych i niebezpiecznych zwierząt na Świecie i w Polsce.

Sala 263, Katedra Zoologii, ul. Oczapowskiego 5,

godz. :
  • 12.00-13.00 
  • 13.00-14.00 
Konieczna rezerwacja: anna.przybyl@uwm.edu.pl

mgr Anna Przybył, mgr Karolina Kowalewska

wtorek, 19 grudnia 2017

Co wiemy o flawonoidach? Dowiesz się w Noc Biologów 2018


Flawonoidy to naturalne związki roślinne, czyli fitozwiązki. Narastające zainteresowanie tą grupą substancji wykazujących liczne właściwości biologiczne, związane jest z ich bardzo szerokim spektrum działania. Flawonoidy zarówno w badaniach in vitro, jak i in vivo wykazują działanie przeciwutleniające/antyoksydacyjne, przeciwmiażdżycowe, przeciwzapalne, uszczelniające naczynia krwionośne, przeciwnowotworowe, detoksykujące, moczopędne, antyagregacyjne oraz inne.

Aktywność biologiczna flawonoidów rozpościera szerokie perspektywy ich zastosowania zarówno jako ziół wykorzystywanych w tradycyjnej medycynie ludowej, jak i naturalnych leków w terapii różnych chorób. Powszechność występowania flawonoidów w świecie roślin, a także obecność w spożywanej diecie warzyw i owoców, umacnia ich pozycję jako związków mających duże znaczenie w profilaktyce wielu chorób cywilizacyjnych.

W ramach warsztatów przeprowadzona zostanie ekstrakcja flawonoidów z surowców roślinnych oraz rozdział techniką TLC i wizualizacja otrzymanych efektów.

Korytarz Katedry Biochemii (III piętro), Collegium Biologiae, ul. Oczapowskiego 1A

  • 15:00 – 16.00, 
  • 17:00- 18.00,


dr Regina Frączek

Warsztat badawczy biologa XXI wieku (Noc Biologów 2018)



Uczestnicy warsztatów będą mogli zapoznać się z nowoczesnymi metodami mikroskopowymi wykorzystywanymi przez biologów do poznawania tajników przyrody. Zapoznają się z budową i zasadą funkcjonowania transmisyjnego mikroskopu elektronowego. Uczestnicy zobaczą jak przygotowuje się materiał badawczy na ultramikrotomie. Następnie przeprowadzą obserwacje przygotowanych wcześniej skrawków materiału biologicznego w mikroskopie elektronowym. 

Pracownia mikroskopowa, Laboratorium Diagnostyki Molekularnej, ul. Prawocheńskiego 5

12 stycznia 2018, godz:

  • 11:00-11:45 
  •  12:00-12:45 

Konieczna rezerwacja: ldm@uwm.edu.pl

mgr Marek Piłat

poniedziałek, 18 grudnia 2017

Zwierzęta w biotechnologii (Noc Biologów 2018)

Naszym celem będzie zainteresowanie osób najmłodszych, które dopiero wkraczają na naukową ścieżkę. Podczas wykładu zatytułowanego „Zwierzęta w biotechnologii” dzieci dowiedzą się jak bardzo niektóre zwierzęta przysłużyły się badaniom prowadzonym w laboratorium. Okazuje się, bowiem, że zwykła muszka owocowa poleciała kiedyś w kosmos, a na plecach myszy wyhodowano ucho! Zaraz po krótkim wprowadzeniu, na dzieci czekać będzie szereg zadań i konkursów plastycznych, w których będą mogły puścić wodze fantazji i przedstawić, które ze zwierząt wykorzystywanych w biotechnologii podobało się im najbardziej oraz jak wyobrażają sobie DNA. Jak zwykle, na autorów najlepszych prac czekały będą nagrody.

Sala 224 (II piętro), Katedra Fizjologii Zwierząt, Collegium Biologiae, ul. Oczapowskiego 1A
12 stycznie 2018,
godz.

  • 10.00 - 11.00 
  • 11.15 – 12.15 
  • 16.00 - 17.00 


Wykonawcy: dr Marta Kieżun, mgr Aleksandra Kurzyńska, mgr Edyta Rytelewska, mgr Katarzyna Kisielewska, mgr Marlena Gudelska, mgr Anna Szydłowska; Koło Naukowe Biotechnologów oraz Koło Naukowe Biologii Medycznej „Exon” 

Konieczność rezerwacji: tel. 89 523 32 01

sobota, 16 grudnia 2017

Świat pod mikroskopem w Noc Biologów 2018




W czasie zajęć uczestnicy samodzielnie będą przygotować preparaty mikroskopowe i oglądać je pod mikroskopem świetlnym. Zobaczymy jak wyglądają komórki roślin i grzybów. Uczestnicy zobaczą jak wyglądają m. in. aparaty szparkowe u trzykrotki, komórki wydzielnicze u pelargonii, włoski u oliwnika czy dziewanny, ziarna skrobia u różnych gatunków roślin (np. ziemniaka, ryżu, kukurydzy, wilczomleczu). Zainteresowani będą mogli obejrzeć ziarna pyłku różnych roślin (sosna, leszczyna, lilia, cis, itp.). Uczestnicy będą mogli przygotować preparaty z zarodników grzybów rosnących w Kortowie. Dowiemy się czym jest „rdza” występująca na roślinach. Chętni będą mogli zobaczyć pod mikroskopem jak wygląda „kwiat paproci”.

Pracownia mikroskopowa, Laboratorium Diagnostyki Molekularnej, ul. Prawocheńskiego 5

12 stycznia 2018 r., godz 
  • 11.00-11.45
  • 12.00-12.45 
  • 16.00-16.45 
  • 17.00-17.45
Konieczna rezerwacja: @uwm.edu.pl

dr Grzegorz Fiedorowicz, mgr Tomasz Molcan

Barwy w przyrodzie – piękno i sens


7 grudnia 2017 r. w jesienno-zimowej szarej scenerii przyrody w Warmińsko-Mazurskim Ośrodku Doskonalenia Nauczycieli w Elblągu odbyła się konferencja wieńcząca konkurs fotograficzny „Kalejdoskop barw w przyrodzie Warmii, Mazur, Powiśla i Żuław”. W konferencji wzięło udział liczne grono nauczycieli i uczniów wyróżnionych i nagrodzonych w konkursie. Przybyli też rodzice i opiekunowie zaproszonych uczniów.

Konkurs fotograficzny dla uczniów i nauczycieli województwa warmińsko-mazurskiego, realizowany już od dwunastu lat, jest stałym punktem w kalendarzu działań edukacyjnych Elbląskiego Centrum Edukacji Ekologicznej. Tematyka konkursu jest zmienna, ale zawsze służy odkrywaniu i promocji różnorodności biologicznej oraz walorów estetycznych naszego województwa i małych ojczyzn jego uczestników. Podejmuje też wyzwania współczesnej ekologii i sozologii, a także aktywizuje środowiska szkolne do autentycznego dotykania piękna i wartości przyrody ojczystej.

Autorki poszczególnych edycji konkursu: Wiesława Kamińska i Janina Meller przy wsparciu Anny Żmudzińskiej i Romany Adamczyk-Sołdek, dołożyły wszelkich starań, aby tematyka i atrakcyjność poszczególnych edycji zachęcała coraz większą liczbę uczniów i nauczycieli do pogłębiania umiejętności dokumentowania zjawisk i obiektów przyrodniczych z uwzględnieniem ich walorów estetycznych.

Tegoroczna edycja konkursu, realizowana pod kierownictwem p.o. kierownika ECEE Magdaleny Jankun, miała swój finał podczas konferencji „Barwy w przyrodzie – aspekt biologiczny, ekologiczny i estetyczny”, prowadzonej przez konsultantkę ds. biologii i edukacji ekologicznej Janinę Meller. Gościem konferencji była pani Jolanta Leśniewska – kierownik referatu edukacji Urzędu Miejskiego w Elblągu oraz pani Jadwiga Hryniewicz wice dyrektor W-MODN w Elblągu, która wręczała nagrodzonym dyplomy i nagrody ufundowane ze środków WFOŚiGW w Olsztynie.

Program konferencji sprowadzał się do trzech punktów:

1. Część naukowa - wykład „O roli barw w przyrodzie – ekologia i ewolucja bioróżnorodności”, który wygłosił dr hab. Stanisław Czachorowski, prof. Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie.

2. Coś dla ducha i ciała - zwiedzanie wystawy fotograficznej oraz słodki poczęstunek.

3. Rozstrzygnięcie konkursu i wręczenie nagród, któremu towarzyszyła prezentacja nagrodzonych fotografii.

Wyniki konkursu zostały podane do publicznej wiadomości na stronie WMODN w Elblągu i nadal są do wglądu w zakładce Aktualności ECEE pod adresem: http://www.wmodn.elblag.pl/category/ecee/aktualnosciecee/

Podczas wykładu prof. Czachorowskiego padały intrygujące pytania i zaskakujące odpowiedzi, być może szczególnie odkrywcze dla tych najmłodszych uczestników konferencji, przed którymi świat nauk przyrodniczych dopiero jest do odkrycia, oraz tych, którzy nie są biologami, a fascynują się zawiłościami współistnienia organizmów w ich naturalnym środowisku.

Wydawać by się mogło, że świat „pokolorowany” jest dla urody. Z pozycji człowieka, który ma naturalną potrzebę odczuwania piękna, jest to do zaakceptowania. Kiedy jednak, wyposażeni w wiedzę, zgromadzoną w wyniku obserwacji i badań nad przyrodą, zadamy to samo pytanie z pozycji tegoż świata przyrody, to zaraz pojawia się pytanie o sens (kolorowania). Człowiek pyta: dlaczego? A przyroda nie pyta, po prostu jest jaka jest i zachowuje logiczny charakter barwnego kodu zachowań. Dlaczego my dostrzegamy piękno? Odpowiedzi na to pytanie należy szukać po części w ewolucji, a w odniesieniu do człowieka w ewolucji hominidów – twierdzi prof. Czachorowski.

Jeśli więc barwy w przyrodzie „nie są dla ludzi”, to znaczy, że np. rośliny czy owady, które wspólnie koewolują, skutecznie nas wyprowadzają w pole a nawzajem się straszą, chronią, ostrzegają, ukrywają, „jadą na gapę” i bezceremonialnie oszukują. Najbardziej fascynujące są dla nas niezwykłe strategie rozrodcze bardzo różnych roślin i zwierząt. Przysłowiowe „strojenie się w piórka” i ekspozycja barw godowych, to w przypadku ptaków męska norma. Potrzeby doboru płciowego nakazują kaczorowi być pięknym, nawet kosztem swego bezpieczeństwa, wszak chodzi o przekazanie genów. I tu wyraźnie maskujące ubarwienie kaczki krzyżówki i piskląt zwiększa szansę na przetrwanie gatunku. To ciekawe, że dobór płciowy u ludzi rządzi się odmiennymi zasadami. Co prawda w obu przypadkach, to samica dokonuje wyboru, lecz w przypadku Homo sapiens, kusicielką jest kobieta, bezceremonialnie wytaczająca cały arsenał barwnych i zapachowych wabików.

Tak to już jest w naturze, że jedni chcą być zauważani, inni chcą lub też muszą za wszelką cenę udawać niewidocznych. Jeszcze inni ze swego ostrego ubarwienia uczynili atut (rusałka pawik straszy pozornymi oczami, muchówka bzyg udaje osę, cytrynek latolistek chowa się w liściach, kwiaty dwulistnika muszego udają samicę owada, podbiał pospolity przez jaskrawą żółć kwiatów jest widoczny zanim pojawią się liście i odżyje inna roślinność na wiosnę, a larwa owada o nazwie potwora buczynówka przypomina mrówkę lub skorpiona, przed którym należy uciekać).

Rośliny hodowlane już nie muszą walczyć, to człowiek je koloruje, by były piękne, a dobór płciowy bierze dosłownie w swoje ręce.

Tak czy inaczej poszukiwanie piękna i sensu w wielobarwnym i różnorodnym biologicznie świecie jest ekscytujące, pobudza zmysły i wiąże nas ludzi z przyrodą. Mamy przekonanie, że fotografowanie daje satysfakcję, budzi zainteresowanie otaczającym nas światem i pozwala dostrzec najcenniejszą w przyrodzie bioróżnorodność.

Proponując temat konkursu, jedynie podpowiadamy motyw; scenografia jest dziełem natury a autorowi zdjęcia pozostaje zatrzymać w kadrze tę ulotną chwilę, wyreżyserowaną do spółki przez światło, cień i pigmenty. Wszystkim, którzy zmierzyli się w konkursie z motywem barw w przyrodzie serdecznie gratulujemy!

Zachęcamy i prowokujemy do odkrywania piękna i biologicznego sensu w barwach, które nas otaczają.

Janina Meller - konsultant d.s. biologii i edukacji ekologicznej W-MODN w Elblągu
Stanisław Czachorowski  - Wydział Biologii i Biotechnologii w Olsztynie





W Królestwie Grzybów (Noc Biologów 2018)




Na wystawie będą przedstawione znane i mniej znane gatunki grzybów z różnych grup ekologicznych (fitopatogeny, saprotrofy, symbionty,) ze zwróceniem uwagi na grzyby trujące, toksynotwórcze, alergizujące, grzyby wykorzystywane w różnych gałęziach gospodarki człowieka itp. Na wystawie będzie można obserwować mikroskopowe cechy różnych gatunków grzybów uzyskanych na sztucznych podłożach.

Współwykonawcy - studenci z Koła Mykologów.

Konieczna rezerwacja: Katedra Mykologii tel. 89 523-42-95

sala303 (III piętro), Katedra Mykologii, Collegium Biologiae, ul. Oczapowskiego 1A

12 stycznia 2018, godz. 15.00- 20.00

dr Ewa Sucharzewska, dr hab. Anna Biedunkiewicz, dr Elżbieta Ejdys, dr Dariusz Kubiak, mgr Patrycja Glinka, mgr Kamila Kulesza

czwartek, 14 grudnia 2017

XXXIII Konferencja Embriologiczna: Rośliny - Zwierzęta - Człowiek

W dniach 23 -26 maja 2018 roku serdecznie zapraszamy do udziału w

XXXIII Konferencji Embriologicznej
Rośliny • Zwierzęta • Człowiek

Konferencja Embriologiczna Rośliny Zwierzęta Człowiek ma wieloletnią tradycję, jest wydarzeniem cyklicznym i odbywa się co dwa lata. Tematyka najbliższej obejmuje szeroko rozumianą biologię rozwoju, czyli całokształt zmian morfologicznych i fizjologicznych organizmów żywych w trakcie ich rozwoju osobniczego poznawanych metodami doświadczalnymi, genetycznymi oraz metodami z zakresu biologii molekularnej. Biologia rozwoju obejmuje także analizę funkcji genów oraz zachowania komórek składające się na przebieg rozwoju na poziomie molekularnym.

Zapraszamy do prezentowania najnowszych doniesień naukowych dotyczących różnych aspektów biologii rozwoju roślin, zwierząt i człowieka, w tym m.in. embriologii roślin, gametogenezy oraz anatomii rozwojowej zwierząt i człowieka. Konferencja jest skierowana do pracowników naukowych, doktorantów i studentów zainteresowanych powyższą tematyką.

XXXIII Konferencja Embriologiczna odbędzie się w malowniczej scenerii naszego Kampusu.
Wszystkie informacje na temat Konferencji (zgłoszenie, rejestracja, opłaty, zakwaterowanie) znajdują się na stronie internetowej www.uwm.edu.pl/embriologiczna

Zapraszamy!

Katedra Zoologii, Wydział Biologii i Biotechnologii
Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie

ul. M. Oczapowskiego 5, 10-718 Olsztyn
tel./faks 48 89 523 3261, 48 89 523 33 71
email: embriologiczna@uwm.edu.pl

Komisja Biologii Rozwoju,
Polska Akademia Umiejętności,

Kraków

środa, 13 grudnia 2017

Różnorodność fauny dennej w zbiornikach antropogenicznych


XXV Ogólnopolskie Warsztaty Bentologiczne
Ustroń, 16-19 maja 2018

„Różnorodność fauny dennej w zbiornikach antropogenicznych”

Komunikat nr 1

Serdecznie zapraszamy do udziału w XXV Ogólnopolskich Warsztatach Bentologicznych, które odbędą się w dniach 16-19 maja 2018 r. w Ustroniu. Na miejsce naszego spotkania proponujemy Ośrodek Wypoczynkowo-Szkoleniowy „Gwarek” (ul. Wczasowa 49, Ustroń) (http://www.gwarek.ustron.pl/).
Tematyka warsztatów poświęcona będzie różnorodności fauny dennej w zbiornikach antropogenicznych.
Podczas naszego spotkania, oprócz wykładów, sesji plenarnej oraz posterowej i oczywiście nieodłącznej części warsztatowej, planujemy kilka atrakcji (m.in. zbiorniki przyhałdowe, zwiedzanie Kopalni Węgla Kamiennego „Guido”, warsztaty artystyczne). Warsztaty z rozpoznawania i oznaczania mięczaków słodkowodnych poprowadzi dr hab. Iga Lewin oraz mgr Dariusz Halabowski z Katedry Hydrobiologii Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach.

Zgłoszenia prosimy przesyłać do 21 stycznia 2018 r. na adres warsztaty.katowice2018@gmail.com, podając dane kontaktowe (imię i nazwisko, instytucja, adres email) i informację: „Biorę udział w warsztatach ”

Do osób deklarujących udział w warsztatach zostanie wysłany komunikat nr II, w którym zawarte będą szczegółowe informacje dotyczące ostatecznych kosztów i dojazdu. W trakcie trwania warsztatów przewidujemy 10-minutowe prezentacje oraz sesję posterową. Ze względu na ograniczony czas na sesję referatową, organizatorzy zastrzegają sobie prawo wyboru formy wystąpienia.

Streszczenia:
Prosimy o nadsyłanie streszczeń komunikatów i plakatów o objętości do 1 strony, edytor Word, czcionka Times New Roman, wysokość czcionki 12 punktów, interlinia 1,5 wiersza; bez rysunków, tabel i spisu literatury oraz bez wprowadzania w tekście wyróżnień innych niż kursywa (dotyczy gatunków/rodzajów). Układ streszczenia powinien być następujący: tytuł wystąpienia, imię i nazwisko autora (autorów), pełna nazwa instytucji, adres instytucji, adres e-mail, tekst streszczenia.
Streszczenia prosimy przesyłać na adres: warsztaty.katowice2018@gmail.com

Przewidywane maksymalne koszty:
-        wpisowe 130 zł; studenci i doktoranci – 100 zł
-        łączny koszt noclegów i wyżywienia: ok. 430, w tym:
§  koszt pojedynczego noclegu: 50zł (pokoje 2-3 osobowe)
§  wyżywienie: śniadanie 25 zł, obiad 25 zł, kolacja 20 zł, kolacja bankietowa 65 zł, kolacja grill 46 zł, serwis kawowy 20 zł

Ważne terminy:
- zgłoszenie udziału w Warsztatach Bentologicznych – do 21 stycznia 2018r.
- nadsyłanie streszczeń i wniesienie opłat (wpisowe, koszty pobytu) – do 31 marca 2018r.

Organizatorami tegorocznych warsztatów są:
Uniwersytet Śląski, Wydział Biologii i Ochrony Środowiska, Katedra Hydrobiologii
Sekcja Bentologiczna Polskiego Towarzystwa Hydrobiologicznego



Serdecznie zapraszamy
W imieniu komitetu organizacyjnego
Mariola Krodkiewska
Anna Cieplok

Co sie dzieje zimą w przyrodzie?

(samiec gila fot. W. Bzura)
W trakcie Nocy Biologów zapraszamy na stoisko edukacyjne Mazurskiego Parku Krajobrazowego, który zwróci uwagę na to co się dzieje zimą w przyrodzie. Na stoisku dowiemy się jakie strategie na przetrwanie zimy przyjmują krajowe gatunki zwierząt. Które z nich hibernują, które odbywają dalekie wędrówki, a które świetnie dają sobie radę w tych trudnych, zimowych warunkach. Poznamy ślady i tropy, które możemy zaobserwować podczas zimowych spacerów. Porównamy wielkość tropów i rodzaje śladów pozostawianych przez zwierzęta. Dodatkowo nauczymy się rozpoznawać gatunki odwiedzające nasze karmiki i poznamy zasady prawidłowego dokarmiania.

Każdy uczestnik będzie miał szansę stworzyć swój własny, kolorowy klucz do rozpoznawania ptaków w karmiku.

Serdecznie zapraszamy 12 stycznia 2018 r. w godz. 16.00 -19.00.

Judyta Gencza 
Specjalista ds. dydaktyki i promocji
Zespół ds. edukacji, dydaktyki, promocji i turystyki
Mazurski Park Krajobrazowy
www.mazurskipark.pl


niedziela, 10 grudnia 2017

Żubr i jego związek z szyjką butelki

Katedra Genetyki Zwierząt

Wydziału Bioinżynierii Zwierząt UWM w Olsztynie

oraz

Olsztyński Oddział Polskiego Towarzystwa Genetycznego

zapraszają na zebranie dyskusyjne, na którym


dr hab. Małgorzata Tokarska

z Instytutu Biologii Ssaków PAN w Białowieży wygłosi referat pt.

"Żubr i jego związek z szyjką butelki"”

Zebranie odbędzie się 14 grudnia 2017 r., o godz. 11:00 w sali 117, w budynku Wydziału Bioinżynierii Zwierząt, ul. Oczapowskiego 5.

środa, 6 grudnia 2017

Studencki grant rektora – nowy program


Na UWM rusza specjalny program wspierający projekty studenckich kół naukowych. Sfinansuje m.in. prace badawcze, wydarzenia artystyczne, doświadczenia i pokazy naukowe.
Na Uniwersytecie Warmińsko-Mazurskim działa 260 studencko-doktoranckich kół naukowych. Władze uczelni chcą wspomóc początkujących naukowców i uruchamiają specjalny program finansowy pod nazwą „Studencki grant rektora”. Program skierowany do wszystkich uniwersyteckich kół naukowych pomoże finansować projekty nauko-badawcze, edukacyjne oraz artystyczne realizowane przez koła.
Droga do uzyskania grantu jest przejrzysta. Do 15 stycznia 2018 r. pracownicy Biura ds. Studenckich czekają na wnioski z dołączonym kosztorysem.
- Oczywiście służymy pomocą w razie wątpliwości przy wypełnianiu wniosków. Pomoc będą oferować także opiekunowie kół naukowych – zapewnia Piotr Herman z Biura ds. Studenckich.
Następnie wnioski ocenią powołani przez rektora eksperci. Tu młodzi adepci nauki zetkną się z wymaganiami, jakie komisje kwalifikujące stawiają przed aplikującymi o „dorosłe” granty z dużych programów badawczych. Eksperci ocenią m.in. innowacyjność, zakres współpracy z organizacjami i firmami oraz interdyscyplinarność projektu. Na ocenę wpłynie również wartość pozyskanych przez koła naukowe środków finansowych i rzeczowych z zewnątrz, wartość projektu dla Uniwersytetu, a także jego wartość promocyjna.
Kwalifikację projektów spełniających wymogi formalne i posiadających pozytywną opinię ekspertów poprowadzi Uczelniana Rada Kół Naukowych. Natomiast listę projektów zakwalifikowanych do finansowania zatwierdzi prof. Jerzy Przyborowski, prorektor ds. kształcenia i studentów i pomysłodawca programu.
- Chcemy, aby ten program pomógł rozwijać tzw. kompetencje miękkie studentów, czyli uczył ich pracy zespołowej, analitycznego myślenia, projektowania. Liczymy także, że stanie się wstępem do ich przyszłej pracy badawczej, w tym aplikowania o duże granty naukowe – wyjaśnia prorektor prof. Jerzy Przyborowski.
Według prof. J. Przyborowskiego warto ubiegać się o studencki grant.
- Projekty zaplanowane na 3 lata mogą uzyskać maksymalne dofinasowanie w kwocie 25 tys. zł, dwuletnie – 15 tys. zł, a roczne – 10 tys. zł. Zainteresowanie już jest spore – dodaje prof. J. Przyborowski.
Termin ogłoszenia wyników kwalifikacji projektów oraz kwot dofinansowania nastąpi 5 lutego 2018 r.

Olsztyński kot stracił kask - co to oznacza?


Na ogólnopolskiej stronie Nocy Biologów wczoraj po południu olsztyński kot stracił kask budowlany. Cóż to oznacza? Tylko tyle, że zaczęliśmy umieszczać program zbliżającej się Nocy Biologów. To końca tygodnia powinny pojawić się prawie wszystkie elementy programu. Nad niektórymi pokazami jeszcze pracujemy koncepcyjnie.

W czasie siódmej Nocy Biologów w Olsztynie będzie tradycyjnie trochę niespodzianek. Poszczególne propozycje programowe będziemy przedstawiali na niniejszym blogu. Noc Biologów już 12 stycznia 2018 r. - warto już teraz zarezerwować czas w piątkowy wieczór.

Stanisław Czachorowski

wtorek, 5 grudnia 2017

O szczepionkach w Cafe Nauka Extra



Zapraszamy do obejrzenia wykładu dr. hab. Krzysztofa Bryniarskiego, prof. UJ, zajmującego się odpornością organizmów badacza z Katedry Immunologii UJ CM;

I druga częśc, dyskusja po spotkaniu:



Organizatorzy: Uniwersytet Jagielloński, Dział Promocji; redakcja www.NAUKA.uj.edu.pl i Cafe Nauka; Polskie Towarzystwo Studentów Farmacji UJ CM; IFMSA POLAND – Międzynarodowe Stowarzyszenie Studentów Medycyny, Oddział Kraków; Studenckie Towarzystwo Diagnostów Laboratoryjnych UJ CM. Ciekawe? 

Oczekiwany przełom w hodowli winorośli

W poprzednim artykule („Czy wyhodujemy winorośl doskonałą?” – Wiadomości Uniwersyteckie, nr 5/123, 2017) wspomniałem, że obecna uprawa winorośli opiera się na bardzo wąskim zakresie odmian, co jest powodem małej odporności na choroby, szkodniki oraz niekorzystne warunki środowiska. Dlatego w ostatnich europejskich programach COST zajęto się niewykorzystaną zmiennością genetyczną niedocenianych i prawie już zapomnianych odmian, które powstawały w procesie udomowienia dzikiej winorośli. Na blogu wydziałowym przedstawiłem również mapy pierwotnych i wtórnych ośrodków udomowienia dzikiej winorośli, w których otrzymywano uprawne formy Vitis vinifera. Należy podkreślić, że zachowanie i wykorzystanie dawnych odmian, przystosowanych do różnych warunków geograficznych ma wielkie znaczenie dla aktualnych programów hodowlanych winorośli. Zdjęcie przedstawia sadzonki winorośli poddawane stresom abiotycznym w celu zbadania odporności poszczególnych odmian na różne niekorzystne warunki środowiskowe, przeprowadzane w szklarni Wydziału Biologii i Biotechnologii UWM w Olsztynie. W Katedrze Biochemii wspomnianego wydziału od wielu lat prowadzone są badania nad odpowiedzią roślin na niekorzystne czynniki abiotyczne (mróz, wysoką i niską temperaturę, suszę, zasolenie gleby, nadmierne promieniowanie), w celu poznania zaangażowanych w to zjawisko genów i mechanizmów biochemiczno-molekularnych.

Naukowcy badają zachowanie się roślin w różnych warunkach, a następnie metodą manipulacji próbują tworzyć odmiany odporniejsze od innych na niekorzystne warunki klimatyczne, a także pleśnie, bakterie lub owady. Jednak środowiska winiarskie protestują przeciwko takiemu podejściu. Wprowadzanie na plantacje odmian wyhodowanych w laboratoriach jest dla nich zaprzeczeniem wielowiekowej tradycji produkcji wina. Winorośl przez kilka tysięcy lat była selekcjonowana przez hodowców w taki sposób, aby otrzymać owoce, z których można wyrabiać najlepszej jakości wino. Okazało się jednak, że im szlachetniejszy otrzymano szczep, tym okazywał się bardziej wrażliwy na choroby i niekorzystne warunki środowiska. Przyczynę upatruje się między innymi w zmianie rozmnażania płciowego (z nasion) na wegetatywny (przez sadzonki). Przez to roślina utraciła wiele ze swoich zdolności adaptacyjnych. Działalność człowieka spowodowała bowiem, że zamiast naturalnego krzyżowania się krzewów winorośli, rozmnaża się od tysięcy lat wegetatywnie ciągle te same szczepy, których genom ulegał w tym czasie tylko nieznacznym modyfikacjom w wyniku mutacji. Stopniowe zwiększanie plonów na plantacjach winorośli musiało również wpłynąć na fizjologię krzewów i ich odporność na choroby. Najgroźniejsza z chorób wspomniana również w poprzednim artykule filoksera spustoszyła europejskie winnice pod koniec dziewiętnastego wieku. Najszlachetniejsze odmiany przetrwały tylko dlatego, że nowe krzewy zaczęto szczepić na tzw. amerykańskich podkładkach. Z odpornej na filokserę winorośli amerykańskiej pochodzi tylko korzeń z krótką łodyżką i dopiero na niej szczepi się szlachetną europejską odmianę. Aby zapobiec różnym chorobom, krzewy winorośli poddawane są aktualnie intensywnej ochronie chemicznej. Warto podkreślić, że plantacje winorośli zajmują zaledwie osiem procent powierzchni upraw w Europie, a na intensywne opryskiwanie krzewów zużywa się aż ok. 70% stosowanych w rolnictwie fungicydów. W związku ze zmieniającym się klimatem i możliwością pojawienia się patogenów odpornych na aktualnie stosowane preparaty chemiczne (co mogłoby spowodować klęskę podobną do tej, którą spowodowała w przeszłości filoksera), w wielu laboratoriach podejmowane są próby manipulacji genami w celu otrzymania doskonałej odmiany, odpornej na choroby i niekorzystne warunki, a jednocześnie nadającej się do wyprodukowania dobrej jakości wina.

Rozwój badań nad odpowiedzią roślin na niekorzystne warunki środowiska przyczynił się do poznania zaangażowanych w to zjawisko genów. Wśród genów, które biorą udział w reakcji roślin na stresy abiotyczne można wyróżnić zaangażowane w przekazywanie sygnałów podczas stresu i kontrolę transkrypcji oraz bezpośrednio uczestniczące w odpowiedzi na stres. Wspomniane wyniki są podstawą modyfikacji genetycznych, zapewniających odpowiednią reakcję roślin na stres. Jeżeli chodzi o zwiększenie odporności na choroby grzybowe i bakteryjne to u wielu roślin uzyskuje się dobry efekt przez wprowadzenie transgenu kodującego enzymy, takie jak glukanaza i hitynaza, które niszczą ich ścianę komórkową. Inny transferowany gen, koduje osmotynę. Jest to białko wiążące się z błoną komórkową, powodując jej zniszczenie. Odporność na wirusy można otrzymać przez wprowadzenie do rośliny genów białek płaszcza (kapsydu) danego wirusa, a także jego enzymów, takich jak replikazy i proteazy. Obecność tych białek powoduje, że późniejsza infekcja tym wirusem jest dużo słabsza. Gen Bt, który izoluje się z bakterii glebowej Bacillus thuringensis odpowiada za odporność na owady (szkodniki). Wspomniany gen koduje białko Cry, które jest toksyczne dla owadów. Białko to uzyskuje swoją toksyczność tylko wewnątrz przewodu pokarmowego określonych szkodników, lecz nie jest toksyczne dla człowieka i innych organizmów. Warto wspomnieć, że winogrona bez pestek, to jeden z przykładów roślin transgenicznych, czyli genetycznie modyfikowanych.

Przełomem w badaniach okazało się zsekwencjonowanie genomu winorośli. Uzyskaniem pełnej sekwencji genomu winorośli zakończyły się badania francusko-włoskie. Zdobyto wiedzę na temat wielu genów związanych między innymi ze smakiem winogron oraz odpornością krzewów na choroby. Okazało się, że genom winorośli zawiera dwukrotnie więcej genów związanych z aromatem niż jakikolwiek zsekwencjonowany genom roślinny. Wykazano, że smak winogron można zmieniać na poziomie genów. Odkryto również zespoły genów bezpośrednio powiązanych z cechami smakowymi wina, szczególnie z zawartością tanin i terpenów. Taniny (garbniki) występują głównie w skórce, nasionach i łodydze winogron. Mają właściwości antyutleniające i nadają winu odpowiedni smak. Terpeny (izoprenoidy), to związki organiczne o silnym aromacie, które są głównym składnikiem wielu olejków roślinnych. Odkryto również geny związane z produkcją resveratrolu. Związkowi temu przypisuje się większość prozdrowotnych właściwości czerwonego wina. Warto wiedzieć, że wino powinno się pić powoli, przetrzymując je długo w ustach. Spiesząc się tracimy nie tylko wiele doznań smakowych, ale również wspomniany wyżej najcenniejszy związek, który między innymi opóźnia starzenie się naszych komórek. Ostatnie badania pokazują, że resveratrol doskonale wchłania się przez śluzówkę ust, natomiast w jelitach jest szybko inaktywowany i normalnie tylko niewielka jego część z wina dociera do krwiobiegu. Od lat prowadzone są prace nad zwiększeniem zawartości resveratrolu w winie. Warto również wspomnieć ostatnie dane WHO, gdzie eksperci obniżyli bezpieczną dla zdrowia dawkę dla panów na dwa, a dla pań – na jeden kieliszek wina dziennie.

W najbliższych latach należy się spodziewać prawdziwego przełomu w hodowli winorośli. Raczej nie będą to winorośla genetycznie modyfikowane, choć nad nimi się też intensywnie pracuje. Manipulacje genetyczne to dla winiarzy zamach na tradycję, natomiast konsumenci wina obawiają się, że wina otrzymane z odmian, takich jak Cabernet Sauvignon Pinot Noir czy Syrach i innych nie będą już smakowały tak samo. Metodę hodowli polegającą na krzyżowaniu roślin można jednak teraz znacznie usprawnić, gdy znamy już funkcję poszczególnych genów odpowiedzialnych za odporność na choroby oraz niekorzystne warunki środowiska. Dotąd krzyżówki przypominały loterię. Teraz można już znacznie trafniej dobierać rodziców, aby zwiększyć prawdopodobieństwo wystąpienia niektórych cech potomstwa. Łatwiej też wyselekcjonować materiał pochodzący z takich krzyżówek. Gdy młode siewki wypuszczą pierwsze listki można na podstawie analizy DNA i białek określić sporo istotnych cech przyszłej rośliny i do dalszej obserwacji wybrać jedynie kilka najlepiej rokujących. Sprawdzanie nowej krzyżówki, zanim się ją wprowadzi do komercyjnej uprawy trwało dotychczas 20 – 30 lat, teraz czas ten może być skrócony nawet o połowę.

Stanisław Weidner