piątek, 19 maja 2017

Jak rozwijać naukowe zainteresowania studenckie, czyli jak powstało SKN Mykologów

W listopadzie 2016 roku grupa trzynastu studentów, zarówno z I jak i II stopnia kształcenia na Wydziale Biologii i Biotechnologii UWM w Olsztynie, zgłosiła chęć działania w obrębie badań mykologicznych.
Na prośbę o powołanie Studenckiego Koła Naukowego Mykologów Prorektor, dr hab. Jerzy A. Przyborowski odpowiedział pozytywnie i od 2 stycznia 2017 roku wpisano SKN Mykologów do uczelnianego Rejestru Studenckich Kół Naukowych UWM. 

Za cele i założenia SKN Mykologów przyjęło:
a. Poszerzanie wiedzy z zakresu mykologii środowiskowej i laboratoryjnej.
b. Wdrażanie studentów do prac naukowo-badawczych.
c. Zapoznanie studentów z podstawowymi i zaawansowanymi technikami stosowanymi w mykologii.
d. Kształtowanie umiejętności przygotowywania i prezentacji prac naukowych.
e. Udział w sympozjach, zjazdach, konferencjach naukowych i warsztatach szkoleniowych z zakresu szeroko pojętej mykologii.
f. Współpraca z innymi kołami naukowymi oraz organizacjami społecznymi.
g. Udział w popularyzacji wiedzy mykologicznej w ramach organizowanych akcji lokalnych i ogólnopolskich.
h. Udział w opracowywaniu pomocy dydaktycznych dla studentów.

Studenckie grono aktywnych po nie całym pół roku urosło do 21 osób.
Studenci napisali Regulamin, wybrali władze oraz postarali się o logo Koła Naukowego. Twórczyniami znaku graficznego są Martyna Buczkowska i Natalia Charzyńska – studentki II roku Mikrobiologii na I stopniu kształcenia. 

Funkcję przewodniczącej SKN Mykologów na najbliższe dwa lata objęła Natalia Charzyńska, zastępcy – Martyna Buczkowska a sekretarza – Marta Chajęcka (wszystkie osoby z II/ I st. Mikrobiologii). Członkami Zarządu zostali również Kamila Kulesza z II/ II st. Biotechnologii i Wiktor Zieliński z I/ II st. Mikrobiologii. 

Funkcję opiekuna objęła dr hab. Anna Biedunkiewicz z Katedry Mykologii WBiB, UWM w Olsztynie.

źródło: http://mikologia.blogspot.com/

poniedziałek, 15 maja 2017

Biolog molekularny - współczesny Sherlock Holmes (UMO)

Trwają zajęcia dla uczniów w ramach Warmńsko-Mazurskiego Uniwersytetu Młodego Odkrywcy. Na zdjęciach zajęcia pt. Biolog molekularny - współczesny Sherlock Holmes.
Więcej na temat projektu: http://uniwersytetmo.blogspot.com/










niedziela, 14 maja 2017

6 czerwca startujemy z naborem nowych stypendystów


Już za miesiąc, 16 czerwca 2017 r., startujemy z naborem nowych stypendystów. Szczegółu na Facebooku https://www.facebook.com/Stypendia.DBU/posts/1179427608834279

Zachęcamy studentów, by spróbowali swoich sił i składania aplikacji.

Sylwia Turowska 
II-wiceprezes Stowarzyszenia Środowisko dla Środowiska
Stypendystka XVIII edycji

czwartek, 11 maja 2017

Zielona biotechnologia, czyli inżynieria tkankowa inspirowana światem roślin

Transplantologia XXI wieku to nie tylko tradycyjne metody przeszczepiania organów. Aby sprostać potrzebom pacjentów oczekujących na przeszczep, nauka poszukuje nowych biokompatybilnych materiałów i nowych metod inżynierii tkankowej w celu tworzenia sztucznych narządów. Inspiracją dla badaczy jest sama natura i rozwiązania leżące (pozornie) daleko od świata zwierząt. Być może już niedługo ludzkie serce zabije na rusztowaniu z liścia szpinaku.

Monika Kossakowska-Zwierucho

czytaj calośc na portalu Biotechnologia.pl

wtorek, 9 maja 2017

Szanowni nauczyciele biologii w szkołach ponadgimnazjalnych

Zachęcamy chętnych Uczniów do wzięcia udziału w kolejnych olimpiadach biologicznych - XLVII i XLVIII.

Od tego roku zmieniły się zasady prowadzenia Olimpiady Biologicznej, obowiązuje nowy regulamin i szczegółowy harmonogram olimpiady. Zawody są nadal trzystopniowe w kraju i ostatni etap międzynarodowy. Na etapie szkolnym (I) i okręgowym (II) uczniowie piszą testy. Podczas zawodów I i II stopnia sprawdzane będą umiejętności określone w wymaganiach ogólnych podstawy programowej na IV etapie edukacyjnym. Uczeń przystępując do elektronicznej rejestracji (czerwiec-wrzesień), poza danymi osobistymi, zgłasza temat pracy badawczej. Temat ten musi być zgodny z regulaminem OB. i zaakceptowany przez KGOB jeszcze przed zawodami szkolnymi. Uczeń przygotowuje pracę badawczą, deponuje ją w repozytorium. Praca jest weryfikowana pod względem formalnym, ale oceniana jest dopiero podczas zawodów III stopnia. Przed przystąpieniem do zawodów okręgowych praca musi już być zdeponowana i poddana weryfikacji. W zawodach II stopnia bierze udział ok. 600 uczniów z kraju.

W zawodach III stopnia zakres wymagań egzaminacyjnych wykracza poza podstawę programową nauczania biologii. Składa się z części praktycznej złożonej z czterech pracowni (zoologicznej, botaniczno-mykologicznej, filogenetyczno-statystycznej, biochemicznej) i części teoretycznej składającej się z testu i obrony pracy badawczej. W zawodach III stopnia bierze udział ok. 80. uczniów z kraju. Do etapu międzynarodowego zostaje zakwalifikowanych czterech Laureatów zawodów III stopnia.

Szczegółowe informacje dotyczące olimpiady, nowy regulamin, harmonogram zawodów i sposób rejestracji znajdą Państwo na stronie Komitetu Głównego Olimpiady Biologicznej pod adresem: www.olimpbiol.uw.edu.pl

Informacje o aktualnym składzie KOOB w Olsztynie, możliwych konsultacjach mailowych, telefonicznych czy osobistych znajdą Państwo na stronie internetowej pod adresem: www.uwm.edu.pl/olimpiadabiol

Sekretariat Komitetu Okręgowego Olimpiady Biologicznej mieści się pod adresem: Katedra Ekologii i Ochrony Środowiska UWM, Pl. Łódzki 3, tel. (89) 523 36 05.


Z poważaniem

Przewodnicząca Komitetu Okręgowego w Olsztynie
dr hab. Anna Biedunkiewicz

poniedziałek, 8 maja 2017

Czy Olimpiada Biologiczna jest tylko dla wybrańców? – NIE !

W dniach 21-24.04.2017 roku odbyły się zawody centralne Olimpiady Biologicznej, kończące pierwszą edycję nowej formuły OB. Z grupy ok. 600 uczniów szkół ponadgimnazjalnych startujących w zawodach II stopnia w 10. okręgach w kraju wyłoniono 99 osób, które spotkały się na Wydziale Biologii Uniwersytetu Warszawskiego. Okręg olsztyński reprezentowały cztery uczennice, trzy z Elbląga (I i II LO) i jedna z II LO w Olsztynie. To silna reprezentacja, zwłaszcza, że stanowiły 25% uczniów piszących zawody okręgowe (dla przypomnienia odbyły się one 21.01.2017r. na Wydziale Biologii i Biotechnologii Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie).

Nowa edycja Olimpiady Biologicznej polegała m.in. na wprowadzeniu na zawody III stopnia pracowni badawczych (zoologicznej, botaniczno-mykologicznej, filogenetyczno-statystycznej i biochemicznej), na których w czasie 90 minut uczestnicy mieli do wykonania zadania praktyczne i na ich podstawie wypełniali arkusze odpowiedzi. Uczestników podzielono na cztery kolorystyczne podgrupy (czerwoną, zieloną, żółtą i niebieską). Towarzysząc młodzieży można było zauważyć w jakich czynnościach manualnych uczniowie mają mniejsze doświadczenie. Łatwo nie było, ale wszystko jest do przejścia. Kolejnego dnia zawodów rano olimpijczycy stanęli do napisania testu sprawdzającego nie tylko wiedzę ale także umiejętność analizy tekstu źródłowego. Po półtorej godziny pisemnych zmagań i krótkim odpoczynku rozpoczęła się obrona pracy badawczej, którą uczniowie wykonywali przed przystąpieniem do etapu szkolnego OB.

Po podsumowaniu punktów zdobytych z poszczególnych części zawodów III stopnia nasze Reprezentantki uplasowały się na wysokich miejscach: Uczennica z I LO w Elblągu zdobyła tytuł Laureata i brązowy medal, a dwie Uczennice z II LO w Elblągu tytuł Finalisty. Tu należy dodać, że tytuł finalisty przysługiwał osobie która zajęła maksymalnie 60. miejsce na 99. uczestników.

Gratulujemy wyników Uczennicom a Nauczycielom życzymy dalszej dobrej współpracy ze zdolną młodzieżą.

dr hab. Anna Biedunkiewicz
Przewodnicząca KOOB w Olsztynie,
członek KGOB

P.S. Pod koniec listopada 2016 roku wystosowane zostało pismo informacyjne do nauczycieli szkół ponadgimnazjalnych o zmianach dotyczących Olimpiady Biologicznej od 46 edycji.

Aktywność studencka na 46 MSKN

W dniach 24-25 kwietnia 2016 r. na Uniwersytecie Warmińsko-Mazurskim w Olsztynie odbyło się spotkanie 460 studentów w ramach 46 Międzynarodowego Seminarium Kół Naukowych. Na Wydziale Biologii i Biotechnologii UWM organizacją Panelu Nauk Przyrodniczych zajęli się studenci ze Studenckiego Koła Naukowego Mykologów z koordynatorką - Martą Chajęcką – z II roku Mikrobiologii, st. I stopnia na czele.

W dniu 24.04.2017 r. na WBiB 26 studentów prezentowało swoje prace w ramach Panelu Nauk Przyrodniczych. Komisja oceniająca w składzie: dr hab. Anna Biedunkiewicz, dr inż. Justyna Możejko-Ciesielska i dr Barbara Wasilewska po wysłuchaniu 22 wystąpień postanowiła przyznać nagrody i wyróżnienia następującym osobom lub zespołom w kategorii:

Za pracę badawczą:

I miejsce - Mateusz Kuczyński; Piotr Wiszpolski; Anatoli Sementovich „Analiza syntezy nanocząstek srebra metodą bioredukcji z użyciem ekstraktu z odpadowej skórki z owocu banana ( Musa L.)” (UWM)

II miejsce - Martyna Buta „Właściwości biostatyczne substancji pochodzenia roślinnego- zastosowanie mieszanek ziołowych do dezynfekcji pomieszczeń” (UWM)

Dwa równoległe III miejsca:

Sylwia Machcińska „Wpływ czasu użytkowana na rozwój drobnoustrojów wewnątrz zmywaków kuchennych” (UWM)

Piotr Wiśniewski „Dystrybucja i morfologia neuronów zawierających parwalbuminę w kompleksie zakręt zębaty – hipokamp właściwy u Cavia porcellus” (UWM)


Za pracę przeglądową:

I miejsce - Sebastian Piskorski „Saprotroficzne grzyby podstawkowe związane z drewnem w Polsce” (UŁ)

II miejsce - Martyna Buczkowska „Obecność mykotoksyn w suchych artykułach spożywczych oraz ich wpływ na życie i zdrowie człowieka” (UWM)

III miejsce - Monika Hubacz „Właściwości przeciwdrobnoustrojowe miedzi” (UWM)


Wyróżnienia:

1. Kamila Kulesza „Mikrogrzyby potencjalnie chorobotwórcze izolowane z uszczelek zmywarek kuchennych” (UWM)

2. Ewa Amenda „Terapia fagowa jako alternatywa dla antybiotykoterapii” (UWM)

3. Jakub Kowalik „Biofilmy bakteryjne, struktura i funkcja” (UWM)

4. Patrycja Glinka „Kontrola czystości szczepów wybranych grzybów użytych do produkcji serów pleśniowych” (UWM)

5. Marta Łachacz „Jakość mykologiczna powietrza w sali chorych szpitalnego oddziału ginekologii onkologicznej” (UWM)

6. Martyna Niesłuchowska „Immunoreaktywność kalbindyny D-28k w zakręcie zębatym i hipokampie właściwym u Cavia porcellus” (UWM)

7. Dawid Dąbrowski, Maja Kozioł „Rangia cuneata (G.B Sowerby I, 1831) - Zagrożenie czy szansa dla Zalewu Wiślanego?” (UWM)

Darczyńcami nagród książkowych z naszego Wydziału byli:

prof. dr hab. Tadeusz Kamiński, prof. dr hab. Czesław Hołdyński, dr Beata Dulisz, dr inż. Justyna Możejko – Ciesielska i mgr inż. Maja Gabiec.


Gratulujemy wszystkim Uczestnikom, a przede wszystkim Nagrodzonym i życzymy dalszego zapału do pracy.

Dr hab. Anna Biedunkiewicz

sobota, 6 maja 2017

Wykorzystanie różnorodności gatunkowej winorośli w celu adaptacji do różnych warunków środowiska

Winorośl (Vitis vinifera L.) jest jedną z najważniejszych roślin uprawnych na świecie. W skali globalnej obszar winnic wynosi ok. 8 milionów hektarów (mln ha), głównie w Europie (4.6 mln ha, wliczając były ZSRR), zachodniej Azji (wliczając w to Turcję - 0.5 mln ha i Iran - 0.3 mln ha), w obu Amerykach (1 mln ha) i w Australii. Większość winogron (72%) przeznaczona jest do produkcję wina, choć winogrona stołowe do spożycia na świeżo (27%) i rodzynki (1%), stanowią ważną część produkcji w niektórych krajach.


Winorośl była uprawiana już kilka tysięcy lat temu w okolicach Kaukazu i  Morza Czarnego. Na rysunkach przedstawiono zasięg występowania dzikiej winorośli (Vitis vinifera silvestris – obszar zaznaczony kolorem czarnym) oraz pierwotne i wtórne ośrodki jej udomowienia (Vitis vinifera ssp. Sativa – obszary zaznaczone różnymi kolorami). Zasięg występowania dzikiej winorośli (Vitis vinifera  subspecies silvestris), z którego otrzymano uprawne formy (Vitis vinifera subspecies sativa), szczególnie w pierwszych etapach historii uprawy winorośli obejmował południową Europę, a w szczególności regiony – Śródziemnomorski, Anatolii, Kaukazu i Morza Kaspijskiego. Za pierwotne centra udomowienia winorośli, oraz centra różnorodności udomowionych form, uważane są - południowy Kaukaz i wschodnia Anatolia. Zakłada się, że z tych regionów uprawne formy Vitis vinifera przemieszczały się w kierunku zachodnim. Późniejsze centra udomowiania były zlokalizowane wzdłuż całego obszaru występowania dzikiej winorośli. W miejscach tych wyhodowano tysiące odmian winorośli o szerokim zakresie cech fenotypowych. Od tego czasu wino (a z nim winorośl) rozprzestrzeniało się w świecie jako napój spotkań towarzyskich oraz ważna część diety. Europa jest najważniejszym regionem produkcji wina na świecie. Łączna produkcja Włoch, Francji i Hiszpanii przekracza obecnie 60% światowej produkcji wina. Należy dodać, że Portugalia, Niemcy, Grecja, Rosja i Rumunia są również ważnymi producentami win.
W związku z ewolucją systemów uprawy winorośli i produkcji wina w minionym wieku oraz rozwojem narodowych i coraz bardziej zglobalizowanych rynków, obecnie uprawa winorośli opiera się na bardzo wąskim zakresie odmian, w porównaniu z dużą różnorodnością genetyczne, która charakteryzowała uprawę winorośli w przeszłości. Ponadto, różnorodność uprawianych dziś odmian została drastycznie zmniejszona z powodu głębokiej transformacji w uprawie winorośli (przyspieszonej przez inwazję szkodników i chorób przeniesionych z Ameryki Północnej do Europy), a także przez tendencje globalizacyjne producentów win. Warto również wspomnieć o politycznej niestabilności i słabej kondycji ekonomicznej państw w regionach uważanych za pierwotne centra udomowienia winorośli.
Ekspansja ludzkiej populacji niszczy różnorodność genetyczną na całym świecie, co oznacza stałe znikanie genów i wariantów genów z puli genowej zarówno pierwotnych, jak i wtórnych ośrodków udomowiania winorośli. Zmniejsza to zdolność gatunku do nowych wyzwań. Takimi wyzwaniami mogą być pojawienie się nowych chorób i szkodników oraz zmieniające się warunki ekologiczne i klimatyczne. Zachowanie różnorodności ma również wielkie znaczenie gospodarcze, gdyż większe zasoby genetyczne oznaczają stabilność gospodarki przez zapewnienie bezpiecznej produkcji w sposób ciągły oraz właściwą odpowiedź na wymagania przemysłu rolniczego. Dlatego ochrona zasobów genetycznych jest konieczna, a dobrze rozwinięty system ochrony zasobów genetycznych oznacza, że będziemy gotowi stawić czoła licznym wyzwaniom, które mogą powstać w przyszłości.
Uprawa winorośli zużywa w cyklu produkcyjnym najwięcej chemicznych środków ochrony roślin ze wszystkich upraw ogrodniczych w UE (~ 20 kg aktywnych substancji/ha rocznie). Stąd, tworzenie wysokiej jakości odmian winorośli, z większą tolerancją na zmiany klimatyczne, szkodniki i choroby jest bardzo pilne, aby umożliwić uprawianie winorośli przy mniejszej ilości pestycydów i tym samym zachować czystsze środowisko, zdrowsze owoce oraz zwiększoną  stabilną  produkcję przy mniejszych kosztach.
Mimo, że zmienność genetyczna jest podstawą w dostosowaniu upraw do różnych wyzwań, ponad 95% uprawianych na świecie winorośli (prawie 100% w Europie) należy do grupy odmian ściśle związanych z rodziną - Vitis vinifera L. ssp. sativa (DC) Hegi, która reprezentuje tylko małą część dostępnej różnorodności genetycznej winorośli. Część tej dużej niewykorzystanej zmienności genetycznej jest ukryta w odmianach niedocenianych przez wieki, już prawie zapomnianych i nigdy nie wprowadzonych do jakichkolwiek programów hodowlanych lub selekcyjnych.
Z powodu zbyt małej zmienności i braku odporności na choroby elitarnych odmian Vitis vinifera, co uniemożliwia dobrą  adaptację, wspólną strategią hodowców na całym świecie powinno być wprowadzenie odporności i adaptacyjnych genów również z genetycznie odległych gatunków północnoamerykańskich (innych niż Vinifera). Jednak te międzygatunkowe mieszańce nie bardzo pasują do aktualnego rynku. Gatunki amerykańskie mają wiele cech, które obniżają jakość owoców (takie jak gorycz, kwasowość oraz lisi zapach i posmak) i w związku z tym konieczne są szeroko zakrojone prace nad krzyżowaniem wstecznym w celu pozbycia się niepożądanych cech i przybliżenia ich do akceptowanych standardów rynkowych. Najnowsze badania wykazały, że dzicy krewni (Vitis vinifera L. ssp. silvestris) uprawianej winorośli oraz inne odmiany azjatyckiego gatunku Vitis zawierają cechy odporności na północnoamerykańskie najbardziej niebezpieczne choroby i szkodniki. Co więcej, dzikie winorośla mogą być również użyteczne do otrzymywania zdrowszych win i napojów, gdyż ich owoce zawierają wysoką zawartość polifenoli i związków przeciwutleniających.
Zatem identyfikacja i charakterystyka euroazjatyckich i północnoafrykańskich zasobów genowych dzikiej winorośli oraz zachowanie i wykorzystanie dawnych odmian, przystosowanych do różnych warunków geograficznych, mają wielkie znaczenie dla programów hodowlanych winorośli, których celem jest wytworzenie odmian gwarantujących zrównoważoną uprawę winorośli oraz rozwój przemysłu winiarskiego.
Kluczową rolę w stymulowaniu wykorzystania różnorodności biologicznej dzikich winorośli i zapomnianych lokalnych odmian w programach hodowlanych do tworzenia nowych odpornych odmian na rzecz zrównoważonej uprawy winorośli odgrywają europejskie programy COST, w których wieloletnimi współpracownikami są pracownicy Katedry Biochemii Wydziału Biologii i Biotechnologii UWM w Olsztynie. Badania prowadzone w naszej Katedrze w ramach wspomnianych programów europejskich, dotyczą głównie mechanizmów obronnych winorośli.

Stanisław Weidner


Autor artykułu dziękuje dr Magdalenie Weidner za opracowanie map zasięgu występowania dzikiej winorośli (Vitis vinifera silvestris).

wtorek, 2 maja 2017

I Ogólnopolska Konferencja Naukowa Naturoterapia


Naturoterapia obejmuje wiedzę, umiejętności oraz kompetencje z dziedziny nauki o zdrowiu. Jej głównym założeniem jest wspieranie mechanizmów leczniczych organizmu oraz przywracanie jego witalności. Opiera się na zasadzie naturalnego odżywiania, ochrony zdrowia i zdolności utrzymania optymalnego funkcjonowania ciała.

Celem Konferencji jest integracja pracowników naukowych, doktorantów i studentów, możliwość nawiązywania współpracy oraz tworzenia zespołów badawczych. Uczestnicy Konferencji mają szansę przedstawienia wyników własnych badań naukowych, prac dyplomowych, doktorskich oraz zaprezentowania swojej działalności naukowej. Wydarzenie umożliwia wymianę poglądów i doświadczeń naukowych w gronie osób reprezentujących dziedziny nauki o zdrowiu, profilaktyce oraz leczeniu.

REJESTRACJA DO 21 MAJA ! UCZESTNICTWO BIERNE BEZPŁATNE.

Szczegółowe informacje wraz z regulaminem Konferencji dostępne na stronie: http://konferencja-naturoterapii.pl/

poniedziałek, 1 maja 2017

Upowszechnianie i popularyzacja nauki na Wydziale Biologii i Biotechnologii w latach 2013-16


Wydział podejmuje sporo działań, w ramach misji uniwersytetu, dotyczących upowszechniania nauki i popularyzacji wiedzy. Dziąłania te adresowane są do bardzo szerokiego i zróznicowanego odbiorcy: od przedszkola do seniora. Różnorodna jest także forma: od bezposrednich zajęć i pikników naukowych, porzez współorganizację konkursów, olimpiad, po działanosć wydawniczą i uposzechnianie wiedzy za pośrednictwem internetu. Niżej przedstawione zostanie kilka przykładowych działań Wydziału Biologii i Biotechnologii UWM w Olsztynie.


Ogólnopolska Noc Biologów, organizowana co roku w styczniu, z udziałem około 500 osób bezpośrednio, a za pośrednictwem mediów (prasa, radio, telewizja, internet) z treściami upowszechniającymi wiedze docieramy do blisko 1,5 mln odbiorców, głównie w woj. warmińsko-mazurskim i północnych powiatach woj. mazowieckiego

Olsztyńskie Dni Nauki i Sztuki, corocznie we wrześniu w czasie trzech dni w festiwalu ogólnouczelnianym liczny i aktywny udział biora pracownicy naszego wydziału.

Olsztyńska Wystawa Dalii, corocznie, we wrzesień, we współpracy z ogrodnikami i działkowcami, W 2016 odbyła się już czwarta edycja tego dwudniowego festiwalu.

Do cyklicznych działań zaliczyć można także Olimpiadę Biologizcną oraz objęcie patronatem konkursu pt. „Mój pomysł w rozwiązywaniu problemów życia codziennego”(popularyzowanie nauk ścisłych wśród uczniów gimnazjum).

Całoroczna działność to akcja Wypożycz sobie naukowca. Na zaproszenie szkół z naszego województwa odbywają wyjazdy pracowników z wykładami. Przykłądowo w 2013 roku odbyło się 17 wykładów. Z kolei w 2015 r. 13 osób wygłosiło 30 wykładów w 9 szkołach (gimnazja i szkoły ponadgimnazjalne). W 2016 13 osób wygłosiło 19 wykładów w 9 szkołach. Ponadto odbywają się okazjonalne wykłądy w szkołąch, na zaproszenie oraz wykłady dla uniwersytetów trzeciego wieku (kilka rocznie).

W grudniu 2016 otrzymalismy decyzję o przyznaniu grantu w ramach ministerialnego projektu Uniwersytet Młodego Odkrywcy. We wrzęsniu odbyła się juz po raz drugi Europejska Noc Naukowców (30 wrzenia 2016), z liczbnym udziałem pracownikó, doktorantó i studentów naszego Wydziału. Po raz drugi odbył się także Fascination of Plants Day, w 2016 pod nazwą Majówka z etnobotaniką. W czerwcu 2016 roku odbyła się biologiczna Noc Świętojańska w Parku Centralnym – piknik naukowy, zorganizowany wspólnie z Gazetą Olsztyńską.

W 2013, na zaproszenie Wydziału Sztuki UWM uczestniczyliśmy w cyklu spotkań pt. "Z Uniwersytetem na Ty", w Dobrym Mieście. Cykl wykładów prowadzanych przez pracowników Wydziału Biologii i Biotechnologii w ramach projektu kierowanego przez profesora L. Szarzyńskiego, Natomiast latem 2015, 2016 odbyły się wykłady w ramach letnich koncertów Pro Musica Antqua (krótkie wykłady o przyrodzie w ramach Letnich Koncertów Kameralnych Zespołu Pro Musica Antiqua).

Odbywały się także zajęcia dla młodzież Polonijnej (wrzesień 2013, 2015) a także zajęciać dla nauczycieli z Litwy „Kurs dla nauczycieli – uczymy jak uczyć” (wrzesień 2015).

Upowszechnianie nauki w internecie 

Współpraca z czasopismem Głos Przyrody, na okładce jest logo Wydziału Biologii i Biotechnologii, pismo ogólnopolskie.

Ponadto liczne wywiady dla radia, prasy i tv TVP, Radia Olsztyn, Radio Zet Gold, TVKortowo, Gazety Wyborczej (Olsztyn), Gazety Olsztyńskiej itd.

Stanisław Czachorowski

niedziela, 30 kwietnia 2017

Skąd nasiona wiedzą, że mogą już kiełkować?

Skąd nasiona wiedzą, że mogą już kiełkować? Ile lat mogą czekać na swój moment? O tych innych tajemnicach nasion rozmawiamy z dr hab. Anną Bochenek z Katedry Fizjologii, Genetyki i Biotechnologii Roślin na Wydziale Biologii i Biotechnologii UWM.
 - Wiosną lub jesienią rolnik wysiewa nasiona, a te dostawszy się do gleby zaczynają rosnąć. Ale skąd nasiona roślin dziko rosnących wiedzą, że mają w określonym czasie kiełkować, przecież nie mają zmysłów?
- Za to mają „zdolności” - zdolność do kiełkowania i zdolność do spoczynku. Dla nasion roślin dziko żyjących ich zdolność do zapadania w spoczynek jest cechą najważniejszą: umożliwia przetrwanie gatunku. Nasiona roślin żyjących dziko potrafią przebywać w stanie uśpienia nieraz bardzo długo. Na każdym metrze kwadratowym gleby leżą tysiące nasion czekając na swój czas. My, naukowcy mówimy, że jest to glebowy bank nasion. Kiełkują wtedy, kiedy warunki zewnętrzne im sprzyjają. Rekord świata w tym zakresie należy do nasienia łubinu arktycznego znalezionego na terytorium Jukon w Kanadzie. Wykiełkowało po 10 tys. lat. Skąd o tym wiemy? Znaleziono je w norze susła. Te zwierzęta wyginęły w tamtym rejonie przed 10 tys. lat. Takie datowanie jest jednak mało precyzyjne. Wiarygodne i udokumentowane uśpienie dotyczy nasienia lotosu znalezionego w Chinach. Wykiełkowało po ponad 400 latach spoczynku. W 1870 r. w czasie wojny francusko-pruskiej na polach Belgii rozegrały się krwawe bitwy. W następnym roku na tej ziemi zrytej lejami, przeoranej okopami zakwitły łany czerwonych maków. Potem już ich nie było. W 1914 r. na tych polach toczyły się zacięte bitwy I wojny światowej. W następnym roku znowu pojawiły się tam maki. To znaczy, że ich nasiona czekały w ziemi 45 lat na odpowiednie warunki. W XIX w. uczeni brytyjscy zapoczątkowali taki eksperyment: zakopali w ziemi butelki z nasionami różnych roślin. Początkowo co 5 lat, potem co 10, a obecnie co 20 wykopują 1 butelkę i badają zdolność nasion do kiełkowania. Okazuje się, że pojedyncze nasiona ciągle kiełkują! Eksperyment ten zakończy się w roku 2040. Nawet Karol Darwin przeprowadzał podobne badania z nasionami znalezionymi w mule w stawie.
Inaczej jest z nasionami roślin uprawnych. Człowiek tak je zmienia, aby okres spoczynku miały jak najkrótszy, zdolność do kiełkowania w jak najszerszym zakresie temperatur oraz były odporne na susze lub nadmiar wody w gruncie.
- Mówimy, że nasiona mają czas spoczynku i czas aktywności. Czemu nasiona nie kiełkują zimą albo latem, tylko przeważnie wczesną wiosną?
- Właściwie z tym czasem spoczynku i aktywności to nie jest prawda. Zbadano, że większość genów jest aktywna także w okresie spoczynku nasion. Dlaczego tak się dzieje – do końca jeszcze nie wiemy. Przypuszczamy, że aktywne wtedy są przede wszystkim geny odpowiedzialne za odporność nasion na stresy. Do wybudzenia nasienia ze stanu spoczynku potrzeba kombinacji wielu czynników. Najważniejsze to temperatura gleby i jej wilgotność. One regulują głębokość spoczynku. Inne ważne czynniki to: światło, stężenie azotanów, dobowe wahania temperatury, cykle nawilżania i osuszania, skład środowiska gazowego itp. One zwykle decydują o zakończeniu spoczynku, kiedy jest on już wystarczająco płytki. Temperatura gleby jest najważniejsza, ale nie ona sama decyduje. Dla wielu nasion ważne są także jej dobowe wahania. Jeśli ich nie ma - to chociaż temperatura gleby mu odpowiada - nie wykiełkuje. Często też inny zakres temperatur powoduje „wybudzenie” a inny pobudza kiełkowanie, kiedy spoczynek już ustąpił. Podobnie jest z wilgotnością gleby. Wiele nasion wykiełkuje dopiero wtedy, gdy przejdzie właściwą dla siebie liczbę cykli nawilżania i osuszania. Ale to też nie jest automatyczne. Natomiast wiele nasion do wybudzenia oprócz określonych temperatur potrzebuje jeszcze odpowiedniego światła.
- Co to znaczy odpowiednie?
- To promienie czerwone - jeden ze składników światła słonecznego. Nasiona, do których one nie docierają, np. w gęstym lesie, chociaż wszystkie inne warunki będą miały optymalne - nie wykiełkują. Wiemy, że światło czerwone odblokowuje pewne geny w receptorze światła - fitochromie. Następstwem tego procesu jest przekształcenie się nieaktywny form hormonów zwanych giberelinami w formy aktywne, które stymulują nasienie do kiełkowania. Wpływ na stan nasion mają także gazy atmosfery glebowej: tlen, CO2, etylen. Jedne nasiona do wybudzenia stymuluje wzrost ich stężenia. Jednocześnie inne - może usypiać.
- Nasiona są zatem bardzo „cierpliwe”.
- Tak, ale gdy pojawią się odpowiednie dla nich warunki wykorzystują je natychmiast. Te warunki nazywamy luką w zwartej wegetacji. Kiedy wiatr wywróci drzewo w gęstym lesie to na wykrocie natychmiast zaczynają rosnąć różne rośliny. Kiedy spłonie las - też. Niektóre gatunki roślin mają nasiona odporne nawet na temperaturę 130 st. C, a nawet wyższą. Są nasiona, które do ustąpienia spoczynku potrzebują gleby o temp. aż 60 st. C. Luką w zwartej wegetacji dla chwastów są ogrody i pola uprawne. Ale luka wcale nie musi być duża. Może to być odcisk kopyta, mrowisko, kretowisko, a nawet ziemia wydalona przez dżdżownicę.
- Skąd zatem nasiona wiedzą, kiedy mają kiełkować.
- Kiełkują wtedy, kiedy zachodzi optymalna dla ich wybudzenia kombinacja wielu czynników. O niektórych z nich opowiedziałam. Ale jaka kombinacja jest dla danego gatunku roślin optymalna, tego dokładnie nie wiemy. Ciągle nad tym pracujemy i pewnie jeszcze będziemy pracować długo, bo naukowców zajmujących się tymi badaniami jest bardzo mało. W Polsce zaledwie kilka osób i kilkadziesiąt na całym świecie. Są to bardzo potrzebne badania. Wiedza o tym, jakie są optymalne warunki przełamywania spoczynku i kiełkowania, np. nasion ostrożenia polnego, umożliwi rolnictwu jego precyzyjne zniszczenie wtedy, kiedy potrzeba i tam, gdzie potrzeba, przy użyciu minimalnej ilości chemii. Bo chwastów nie wolno tępić totalnie. Właściwie to wręcz trzeba je chronić. A dlaczego - to już inna historia.
Rozmawiał: Lech Kryszałowicz

środa, 26 kwietnia 2017

piątek, 21 kwietnia 2017

Policzmy motyle na Warmii i Mazurach


Fundacja Inkubator Kreatywności zaprasza wszystkich miłośników motyli do przyłączenia się do naszego projektu, który ma na celu ochronę populacji motyli dziennych i nocnych. W ramach projektu w lipcu i sierpniu odbędą się liczenia motyli dziennych, jak również świecenia nocne, dzięki którym policzone zostaną motyle nocne. Każdy może przyłączyć się do tej akcji i wesprzeć nasze działania w ochronie motyli. Wystarczy tylko wydrukować kartę do liczenia motyli dziennych i poświęcić zaledwie 15 min. na policzenie poszczególnych gatunków motyli w swoim ogrodzie, na łące, czy w parku. Zanotowane informacje należy przesłać mailowo pod wskazany adres na karcie. Dane ilościowe zostaną następnie odesłane przez nas do organizacji zajmującej się ochroną motyli - Butterfly Conservation z siedzibą w hrabstwie Dorset w Wielkiej Brytanii. Świecenia nocne odbędą się na terenie okolic Marcinkowa – o dokładnym terminie poinformujemy w lipcu.

Liczenia populacji motyli mają zapobiec ginięciu poszczególnych gatunków motyli w przyszłości.

Projekt realizowany przy ścisłej współpracy z Butterfly Conservation z Wielkiej Brytanii oraz z Wydziałem Biologii i Biotechnologii Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie. Projekt dofinansowany z Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Olsztynie.

Magdalena Markiewicz‎

Grupa na Facebooku: Motyle WM

czwartek, 20 kwietnia 2017

Malowanie roślinami


Zespół Szkolno-Przedszkolny w Butrynach na zajęciach w szklarni w ramach Warmińsko-Mazurskiego Uniwersytetu Młodego Odkrywcy. Rośliny są pełne kolorów, tylko trzeba je wydobyć i zrobić z nich użytek. Nauka i zabawa, wielki bałagan, ale było warto zobaczyć efekt końcowy.
(zobacz więcej zdjęć)

Teresa Jagielska





piątek, 7 kwietnia 2017

Zjazd absolwentów Wydziału - komunikat nr 2

Adres e-mail, na który można wysyłać zdjęcia z czasów studenckich i nie tylko to: zjazd_wbib@uwm.edu.pl

Z uwagi na niezbyt dużą pojemność skrzynki, prosimy o wysyłanie zdjęć w mniejszym, ale czytelnym rozmiarze.
Formularz rejestracyjny

Bartosz NItkiewicz

piątek, 31 marca 2017

Chruściki (Trichoptera) jezior Europy - czy ta wiedza jest komuś potrzebna?


Zarząd Olsztyńskiego Oddziału Polskiego Towarzystwa Hydrobiologicznego serdecznie zaprasza członków i sympatyków naszego towarzystwa na zebranie naukowe, podczas którego dr. hab. Stanisław Czachorowskiego, prof. UWM (Katedra Ekologii i Ochrony Środowiska, Wydział Biologii i Biotechnologii, UWM w Olsztynie) wygłosi wykład: "Chruściki (Trichoptera) jezior Europy - czy ta wiedza jest komuś potrzebna?" 

Wykład odbędzie się w poniedziałek 3 kwietnia 2017 r. o godzinie 10.00 w budynku ul. Prawocheńskiego 1, sala nr 20.

Jacek Tunowski
Sekretarz Oddziału 

wtorek, 28 marca 2017

I miejsce w konkursie na najlepszą pracę dyplomową dotyczącą suplementów diety i środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego

Mgr Małgorzata Olszewska, absolwentka studiów drugiego stopnia kierunku biotechnologia, specjalność biotechnologia przemysłowa (Wydział Biologii i Biotechnologii) zdobyła I miejsce w konkursie na najlepszą pracę dyplomową dotyczącą suplementów diety i środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego.

Krajowa Rada Suplementów i Odżywek nagrodziła naszą absolwentkę za pracę dyplomową pt. „Charakterystyka wybranych handlowych preparatów probiotycznych”, realizowaną pod kierunkiem naukowym dr hab. inż. Agnieszki Jankowskiej z Katedry Biotechnologii Żywności, Wydz. Nauki o Żywności.

Małgorzata Olszewska odbierze nagrodę w trakcie międzynarodowej konferencji organizowanej przez KRSiO we wrześniu, a 25. kwietnia. będzie uczestniczyła w spotkaniu Krajowej Rady Suplementów i Odżywek, gdzie również zaprezentuje wyniki swojej pracy.

źródło: http://www.krsio.org.pl/pl/aktualnosci/1384-wyniki-drugiej-edycji-konkursu-na-najlepsza-prace-dyplomowa

poniedziałek, 20 marca 2017

Konferencja naukowa pt.: „40 lat Mazurskiego Parku Krajobrazowego – różnorodność biologiczna i kulturowa”


Konferencja poświęcona jest funkcjonowaniu, kształtowaniu i ochronie cennych elementów krajobrazu na obszarze Mazurskiego Parku Krajobrazowego. Spotkanie w Hotelu Mazurski Raj będzie szansą na zebranie i podsumowanie dotychczasowych informacji o badaniach naukowych oraz stanie wiedzy na temat różnorodności biologicznej i kulturowej Mazurskiego Parku Krajobrazowego. Będzie to także okazja do dyskusji o przyszłości Mazurskiego Parku Krajobrazowego zarówno na forum pracowników Parku, jak i pomiędzy naukowcami z różnych dziedzin nauki, Lasów Państwowych i Regionalnych Dyrekcji Ochrony Środowiska oraz przedstawicielami organizacji pozarządowych.

Ramowy program Konferencji
31 maja: 
10:00 Rejestracja uczestników
10:30 Otwarcie Konferencji
11:00 – 12:00 Wystąpienia zaproszonych gości
12:00 – 14:00 Sesja I „Krutynia – rzeka Kultur”
14:00 – 15:00 Obiad
15:00 – 15:30 Przerwa
15:30 – 17:30 Sesja terenowa
17:30 – 18:30 Sesja posterowa
19:00 – Uroczysta kolacja

01 czerwca: 
8:00 – 9:00 Śniadanie
9:00 – 11:20
Sesja II „Różnorodność biologiczna Mazurskiego Parku Krajobrazowego – cz. 1”
11:20 – 12:00 Przerwa
12:00 – 14:00 Sesja III „Różnorodność biologiczna Mazurskiego Parku Krajobrazowego – cz. 2”
14:00 – 15:00 Obiad
15:00–16:40 Sesja IV „Różnorodność biologiczna Mazurskiego Parku Krajobrazowego – cz. 3”
16:40 – Zakończenie konferencji

Wystąpienia Referaty wygłaszane podczas konferencji nie powinny przekraczać 15 minut. Do dyspozycji autorów będzie projektor multimedialny oraz komputer z oprogramowaniem MS PowerPoint oraz OpenOffice Impress. Pliki z prezentacjami prosimy dostarczyć przed rozpoczęciem sesji, bezpośrednio osobie obsługującej komputer. Prosimy o przygotowanie posterów w formie plakatu, bez listwy mocujących. Wymiary posteru nie powinny przekraczać wymiaru 70x100 cm. Organizatorzy zapewniają mocowanie posterów w umieszczonych na sztalugach ramach.

Przyjmowanie zgłoszeń
Istnieje możliwość dosyłania zgłoszeń do sesji posterowej. Wypełnioną kartę zgłoszeniową należy wysłać, w nieprzekraczalnym terminie, do dnia 06.04.2017 r. e-mailem: krutyn@mazurskipark.pl, faksem: +48 89 742 14 05 lub pocztą tradycyjną: Mazurski Park Krajobrazowy, Krutyń 66, 11-710 Piecki. Liczba miejsc ograniczona. W przypadku dużej ilości dodatkowych zgłoszeń, wyboru tematów do zaprezentowania dokona Komitet Naukowy Konferencji.






sobota, 18 marca 2017

6. edycja Central European Congress of Life Sciences EUROBIOTECH


Zapraszamy do Krakowa, gdzie w dniach 11 – 14 września 2017 r. odbędzie się 6 edycja Central European Congress of Life Sciences EUROBIOTECH, którego organizatorami są: Komitet Biotechnologii PAN, Wydział Biochemii, Biofizyki i Biotechnologii Uniwersytetu Jagiellońskiego, Polska Federacja Biotechnologii oraz Targi w Krakowie.

W programie 24 sesje naukowe, obejmujące wszystkie kolory biotechnologii i wystawa towarzysząca. Równolegle planowana jest sesja studencka oraz Life Science Open Space poświęcony Transferowi Technologii.

W PROGRAMIE
• Biofarmaceutyki
• Diagnostyka
• Komórki macierzyste
• Biomateriały
• Żywność i pasze
• Podwójne zastosowanie biotechnologii

NOWOŚĆ: Sesja poświęcona symbiozie sztuki i biotechnologii Program i więcej informacji na stronie: www.eurobiotech.krakow.pl