niedziela, 11 grudnia 2016

Odkryj tajniki mikroskopii elektronowej (Noc Biologów 2017)

W czasie Nocy Biologów w Olsztyne, w dniu 13 stycznia 2017 r., uczestnicy warsztatów będą mogli zapoznać się z nowoczesnymi metodami mikroskopowymi, wykorzystywanymi przez biologów do poznawania tajników przyrody. Zapoznają się z budową i zasadą funkcjonowania transmisyjnego mikroskopu elektronowego. Uczestnicy zobaczą jak przygotowuje się materiał badawczy na ultramikrotomie. Następnie przeprowadza obserwacje przygotowanych wcześniej skrawków materiału biologicznego w mikroskopie elektronowym.

Miejsce: Pracownia mikroskopowa, ul. Prawocheńskiego 5.
Godz. 9:00-9:45 oraz 10:00-10:45.
Rezerwacja miejsc:marek.pilat@uwm.edu.pl

Marek Piłat

Zobacz cały program Nocy Biologów w Olsztynie


O wadzących owadach na spotkaniu u turystów


sobota, 10 grudnia 2016

Szlachetna Paczka z Wydziału Biologii i Biotechnologii


Paczka w pełnej okazałości. 22 paczki oraz dyplomik po udanym wręczeniu. Ślicznie wyszło.

Kuba Hubeny


Nieproszeni „goście” – nowe niebezpieczne zoonozy

Główne przyczyny wystąpienia nowych zoonoz to: zmiany zachodzące w środowisku, migracje ludności i zwierząt, konsumpcja żywności pochodzącej od zwierząt dzikich, rozpowszechnienie kontaktów człowieka ze zwierzętami.

W ostatnich latach za najgroźniejszego dla człowieka pasożyta na świecie (i w Polsce) został uznany tasiemiec Echinococcus multilocularis (obok zarodźca malarii). W cyklu tzw. dzikim żywicielami ostatecznymi, odpowiedzialnymi za jego rozprzestrzenianie, są lisy natomiast w cyklu synantropijnym psy i koty. Ekstensywność zarażenia lisów w ostatnich latach gwałtownie wzrasta. Z krajów UE jedynie w Irlandii, Wielkiej Brytanii, Norwegii (kontynentalnej) i na Malcie nie stwierdzono obecności tasiemca w lisach. Człowiek zaraża się po przypadkowym połknięciu onkosfer (jaj) tasiemca przyklejonych do owoców leśnych lub grzybów. U 99% ludzi larwa tasiemca lokuje się w wątrobie, następnie rozrasta się dając przerzuty do różnych narządów. Objawy kliniczne pojawiają się po 5-10, a nawet 15 latach.

Niebezpieczną zoonozą jest też balisaskarioza powodowana przez nicienia Balisascaris procyonis, którego żywicielem ostatecznym są szopy. Dotychczas na terenie Polski nie stwierdzono tej choroby, ale wzrastająca ciągle liczebność populacji szopów może stanowić poważne zagrożenie.

 Noc Biologów,. 13 stycznia 2017, Collegum Biologiae, sala P6, godz. 16.00-16.45.

 dr hab. Janina Dziekońska-Rynko, prof UWM

Przyroda Północy


Wykład poświęcony przyrodzie Skandynawii, bogato ilustrowany zdjęciami. Gatunki tam żyjące przystosowane są do życia w bardzo specyficznych warunkach. Muszą być odporne na niskie temperatury oraz umieć poradzić sobie z niedoborem pokarmu. Północne wybrzeża zamieszkiwane są przez wiele milionów ptaków klifowych, które tworzą niepowtarzalną scenerię niemożliwą do zaobserwowania w innych miejscach. Do takich gatunków należą kormorany czubate, nurzyki, mewy trójpalczaste a zwłaszcza maskonury, które ze względu na swój wygląd przyciągają uwagę miłośników ptaków z całego świata. Ciekawe gatunki np. edredony, ostrygojady czy biegusy występują na brzegach mórz okalających półwysep Skandynawski.

Krzysztof Lewandowski

Noc Biologów w Olsztynie, 13 stycznia 2017 r., Plac Łódzki 3, sala 316, godz. 18.00-19.00.




piątek, 9 grudnia 2016

Co robią pijawki, gdy zapada zmrok?


Gdy zapada ciemność pijawki pasożytujące na rybach otrzymują informację, że najprawdopodobniej w zasięgu znalazł się ich żywiciel. Niemal natychmiast wykonują atak przyssawką przednią i zwykle przyczepiają się do ryby. Żeby dobrze zlokalizować żywiciela muszą kierować się do miejsc najbardziej oświetlonych, ponieważ tam widzą nawet najmniejszego żywiciela (jego cień). Osiągają go wykorzystując spadek natężenia światła jaki odbierają za pomocą potężnego fotoreceptora, który o dziwo umieszczony jest z tyłu ciała na przyssawce tylnej.

Aleksander Bielecki

Noc Biologów, 13 stycznia 2017 r., wykład, Collegium Biologiae, sala P6, godz. 15:00 -15:45

W pracowni entomologa (Noc Biologów 2017)


Pokazanie warsztatu pracy entomologa. W jaki sposób oznacza się owady, jak je konserwuje, jak przechowuje i eksponuje. Narzędzia do połowu owadów. Krótki pokaz zbiorów owadów tropikalnych (motyli i chrząszczy). Możliwość obejrzenia owadów pod binokularem.

Miejsce:Katedra Ekologii i Ochrony Środowiska (Plac Łódzki 3), sala 308

Termin: 13 stycznia 2017 r. (Noc Biologów w Olsztynie)
  • 14.00-14.30
  • 14.30-15.00 
  • 15.00-15.30 
  •  15.30-16.00 
  • 16.00-16.30 
  • 16.30-17.00 
  •  17.00-17.30 
  • 17.30-18.00 
rezerwacja miejsc: e-mail lewan@uwm.edu.pl

Krzysztof Lewandowski




czwartek, 8 grudnia 2016

ScienceShip.com - platforma łącząca naukę z biznesem!

Powstała nowa platforma internetowa www.ScienceShip.com, będąca pomostem pomiędzy biznesem, a nauką. Umożliwia ona zbudowanie sieci kontaktów, niezbędnej
do połączenia inwestorów i naukowców. Platforma jest narzędziem z ogromnym potencjałem, zawierającym w sobie szerokie spektrum rozwiązań.
Jednak fundamentem platformy ScienceShip.com jest crowdsourcing i crowdfounding naukowy.

Powstanie platformy niesie za sobą olbrzymie możliwości zarówno dla naukowców,
jak i dla biznesu. Dwa elementy crowdfoundingu i crowdsourcingu, to nie jedyne, ale istotne narzędzia na
ScienceShip.com . Dedykowane są one zarówno tym, którzy szukają nowych rozwiązań - w krótkim czasie mogą pozyskać potencjalnie nieskończoną liczbę pomysłów
z różnych źródeł, jak i tym, którzy potrzebują wsparcia społecznego w celu sfinansowania swojego projektu. Niezależnie czy dany pomysł, to naukowy startup, funkcjonująca już inicjatywa, czy też projekt, któremu nie udało się uzyskać wsparcia ze środków publicznych lub grantów.
„Platforma jest odpowiedzią na potrzeby rynku, w swoistym sektorze jakim jest nauka. Zrzesza ona wiele podmiotów tworząc społeczność, która nie miała dotychczas jednego cyfrowego adresu. ScienceShip.com, to zatem miejsce interakcji, które łączy świat biznesu z naukowcami
i instytucjami naukowo-badawczymi, a następnie przedstawia ich działania społeczności internetowej oraz inwestorom”
– tłumaczą Grzegorz Mączyński, pomysłodawca ScienceShip.com i Robert Murzynowski, współzałożyciel platformy.
ScienceShip.com to inicjatywa, która generuje rozwiązania dla biznesu i nauki, jest także źródłem merytorycznych pomysłów, bazą naukowców, firm i instytucji
badawczo - rozwojowych.
Dzięki jej istnieniu, twórcy ScienceShip.com chcą także wesprzeć proces komercjalizacji nauki w Polsce, ale przede wszystkim  pragną stworzyć cyfrową przestrzeń, w której można przedstawić wartości, podzielić się doświadczeniami i wiedzą, wymienić  informacje czy też zaangażować społeczność - stawiając jej wyzwania lub aranżując konkursy naukowe.

„Na świecie jest podobnie. Obecnie szerzej znaną platformą tematyczną poświęconą nauce jest Experiment.com, który działa na terenie Stanów Zjednoczonych. Nie ma ona jednak rozwiązań ułatwiających bezpośrednią współpracę między projektodawcami, a inwestorami
oraz organizację wyzwań czy konkursów dla naukowców, które są dostępne na ScienceShip.com”
– twierdzą założyciele platformy.

Zdaniem prof. Macieja Banacha, lekarza i przewodniczącego rady naukowej Scienceship.com, dla naukowców crowdfunding może być z jednej strony alternatywą dla grantów krajowych i zagranicznych, ale też stanowić ich uzupełnienie. – Naukowcy mogą starać się o dofinansowanie z instytucji finansujących i mogą projekt lub jego część wystawić na Scienceship.com. Jedno drugiemu nie przeszkadza, ponieważ może to np. posłużyć pozyskaniu wkładu własnego na projekty dofinansowane ze środków publicznych lub unijnych – mówi prof. Banach.

ScienceShip.com umożliwi nie tylko pozyskanie finansowania, ale również sprawdzenie pomysłu na rynku, ponieważ internauci będą mogli „głosować” za jego przydatnością
w przypadku komercjalizacji, co również jest nowością. – Mamy już bazę inwestorów i to do nich najpierw roześlemy pierwsze zgłoszone projekty – tłumaczy Mączyński.

Pomysłodawcywww.ScienceShip.com liczą na projekty które wpisują się w różne dziedziny nauki. Największe i najważniejsze z nich, będą weryfikowane przez radę naukową.

Przy pomocy www.ScienceShip.com finansowania można szukać zarówno w Polsce, jak i na świecie. Model prawny funkcjonowania platformy został uproszczony i sprowadzony
do sprzedaży przedpłaconej za produkt lub usługę oferowaną przez projektodawcę, dzięki czemu łatwiejsze powinno być jego stosowanie. ScienceShip.com współpracuje z PayPalem
i TPay.com, które umożliwiają realizację przelewów, w tym międzynarodowych. Pieniądze będą wpływały bezpośrednio na konto projektodawcy.

Zainteresowani już teraz mogą zapoznawać się z pierwszymi projektami, naukowcy tworzyć swoje profile, a firmy poszukiwać rozwiązań czy odpowiednich osób do grup badawczych.
Na www.ScienceShip.com  już dziś widnieje lista partnerów merytorycznych, współpracujących z platformą. Należą do nich między innymi: Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu – Interdyscyplinarne Centrum Nowoczesnych Technologii; Klaster Badań, Rozwoju i Innowacji, Fundacja Rozwoju Nauki i Biznesu w obszarze Nauk Medycznych i Ścisłych.

Twórcy platformy planują też działania motywujące naukowców oraz inwestorów, w ramach Akademii Science Ship. Więcej informacji o platformie znaleźć można
na www.ScienceShip.com

……………………………………………………………………………………………….......

Szczegółowych informacji o platformie ScienceShip.com, udziela:
Anna Staszewska

a.staszewska@scienceship.com

Bioróżnorodność na dachówkach malowana w czasie Nocy Biologów 2017


Malowanie dachówek w przestrzeni publicznej to forma aktywizującej edukacji pozaformalnej w zakresie przyrody i ochrony lokalnej bioróżnorodności. Otwarte plenery malarskie odbywały się w czasie pikników naukowych, w czasie których malowaniu towarzyszyły opowieści o przyrodzie. Jest to interdyscyplinarna forma upowszechniania wiedzy. W czasie Nocy Biologów 2017 wystawie będą towarzyszyły warsztaty malowania dachówek.

Pomalowane dachówki prezentowane są w dwóch miejscach,  w stałej ekspozycji przez budynkiem Collegium Biologiae oraz przez Biblioteką Głowna UWM w Olsztynie.  A na dachówkach jest już różnorodność biologiczna Warmii i Mazur: rośliny, owady, grzyby, przyroda wiosennej łąki. Ponieważ wykorzystywane są stare dachówki to jest to również forma upcyklingu w połączeniu z edukacją przyrodniczą.

Dachówki malowane były w trakcie pikników naukowych i edukacyjnych plenerów: 1 maja w Skansenie w Olsztynku "Jarmark sztuki nietylko ludowej. Wyczarowane z gliny", 25 maja „Piknik z etnobatniką” w ramach międzynarodowego Dnia Fascynujących Roślin (zobacz zdjęcia), 23. czerwca w czasie Nocy Świętojańskiej w Parku Centralnym,  w czasie pikniku na trawie przy ul Stara Warszawska oraz Europejskiej Nocy Naukowców (30 września 2016).

Komunikować się można na różne sposoby. Poprzez wzniosłe słowa lub przez zwykłe, wspólne prace, w których mówi się milczeniem. Naukowcy piszą publikacje, wygłaszają referaty, prezentują postery naukowe, prowadzą  dyskusje kuluarowe oraz internetowe. Ale czasem malują i dyskutują w niecodziennych okolicznościach….. Malują butelki, wyrzucone, nikomu już nie potrzebne. Przywracają  im sens i znaczenie.

Dlaczego w czasie Nocy Biologów proponujemy także malowanie dachówek? Do efektywnej pracy umysłowej trzeba zatrudnić obie półkule mózgowe. Lewa półkula, zwana akademicką, gdy sama pracuje, to druga, prawa - zwana artystyczną - nudzi się i przeszkadza rozmyślaniem o niebieskich migdałach. Efektywniej i kreatywniej pracujemy - nawet w nauce - gdy obie półkule mózgowe za zaangażowane. Nauka łączy się ze sztuką i wzajemnie uzupełnia. Potrzebna jest i analiza i synteza, naukowa skrupulatność i artystyczna innowacyjność. Sztuka dla naukowca nie jest tylko hobbystycznym odpoczynkiem ale i psychiczną higieną, intelektualna rozgrzewką.

Wydział Biologii i Biotechnologii w różnorodnych formach współpracuje z różnymi przedsiębiorstwami w regionie. Przykładem, nawiązującym do malowanych dachówek jest innowacja  Gadające dachówki, przekazana małemu przedsiębiorstwu z Warmii i Mazur. 

Stanisław Czachorowski



Wykłady otwarte: "Food styling and tableware in Japan"

Katedra Zoologii,
Wydział Biologii i Biotechnologii UWM w Olsztynie
serdecznie zaprasza na wykłady,
które odbędą się 14 grudnia (środa),
w Collegium Biologiae, s. 05, ul. M. Oczapowskiego 1A,

a prowadzone będą przez naszych Gości:

Prof. Katsutoshi ARAI*, Faculty of Fisheries Sciences, Hokkaido University
10:00-11:30 "Recent advance of aquaculture-oriented chromosome manipulation"  (androgenesis and cloning; sterility and triploidy of loaches; salmonid hybrids)

Prof. Mitsuko ARAI, Faculty of Human Science, Hokkaido Bunkyo University
11:45-12:30 "Food styling and tableware in Japan"(various kinds of food styling and tableware at seasonal special events such as New Year, feast of dolls, iris festival, star (vega) festival, etc).

* Profesor Katsutoshi ARAI przebywa na naszym Uniwersytecie w ramach realizacji polsko-japońskiego projektu badawczego (2015-2016), pt: „Chromosome manipulation and its related studies for innovative aquaculture” finansowanego w ramach porozumienia o współpracy naukowej między Polską Akademią Nauk w Warszawie i the Japan Society for the Promotion of Science.

Alicja Boroń