Co naukowo w wodzie piszczy?

W czasie 9. Olsztyńskich Dni Nauki i Sztuki oraz Europejskiej Nocy Naukowców pracownicy Wydziału Biologii pokazują tajniki różnych dziedzin nauk biologicznych nietypowym studentom. Na przykład hydrobiolodzy pokazują co w Jeziorze Kortwoskim żyje i jak prowadzi się badania hydrobiologiczne. Na zdjęciu (fot. z archiwum UWM) widać młodych adeptów biologii wód w czasie pracy. Wcale nie jest to dziwaczny piknik. Bo te białe to nie talerze z posiłkiem, a sposób "zaglądania" do jeziora. Z bliska więcej widać.

Ofert naukowo-dydaktycznych jest znacznie więcej. samemu trzeba zobaczyć.

Biologia i statystyka

Dzisiaj licznik powinien wskazać przekroczenie 10 tysięcy odwiedzin naszego bloga. Skąd ta prognoza? Ze statystyki. Jednak statystyczne oczekiwanie lub prognoza jest tylko statystycznym wnioskowaniem, a nie pewnością przyczynowo-skutkową. Tak jak nie ma statystycznego Polaka, statystycznego osobnika (organizmu), tak nie ma statystycznego dnia odwiedzin.
Statystyka pomaga, ale trzeba ją rozumieć i poprawnie interpretować. Inaczej może dochodzić do dużych nieporozumień.

Ogród mykologiczny

Za jakiś czas powstanie w Kortowie ogród botaniczny. Ale już od kilku lat przed budynkiem Collegium Biologiae mamy mini ogród mykologiczny. Regularnie pojawiają się różnorodne grzyby wielkowocnikowe. Tak więc żeby mykologiczną przyrodę poznawać nie trzeba daleko od Centrum Biologii wędrować. Kortowo to jednak cud natury.... i 7. cud świata w Polsce :).

Ekologiczna herbata czyli co?

Czasem na opakowaniach produktów i w reklamach spotkać można przeróżne i przedziwne określenia. Do modnych słów zaliczyć można ekologię, odmienianą przez wszystkie przypadki i pojawiającą się w najdziwniejszych kontekstach. Spotykałem już ekologiczne kolory, ekologiczną pralnię, ekologiczną żywność, ekologiczne skarpetki, ba nawet ekologiczną muzykę. Ostatnio w restauracji spotkałem się z ekologiczną herbatą.

Ale co to znaczy, że jest ona ekologiczna? Na dodatek ma złote medale i certyfikaty, więc wygląda niezwykle wiarygodnie i przekonująco. Czy oznacza, że plantacja herbaty prowadzona jest metodami przyjaznymi dla środowiska? Czy może nie są stosowane chemiczne środki ochrony roślin? A może chodzi o sposób przygotowania finalnego produktu?

W trakcie trwania ogólnoświatowej akcji "Sprzątanie świata" może warto przypomnieć o skutkach konsumpcji, czyli o odpadach (śmieciach) trafiających do środowiska. Może "ekologiczność" wspomnianej herbaty z bergamotką i bławatkiem polega na tym, jak się ją konsumuje? Czyli, że nie trafiają śmieci do lasu i nad jeziora. Może te dodatki sprawiają, że konsument tak się zmienia, że nie trzeba potem świata sprzątać?

Nadużywanie pojęcia sprawia, że staje się ono niekomunikatywne i nie niesie ze sobą informacji. Znaczy wszystko i równocześnie nic nie znaczy. Ekologia to nauka o organizmach w środowisku, "ekologiczny" odnosi się do relacji organizmu z innym organizmem lub organizmu ze środowiskiem. Są jeszcze inne pojęcia takie jak sozologia, ochrona środowiska, ochrona przyrody i wiele innych, które warto przypominać. I używać.

Kiedyś spotkałem się nawet z określeniem "seks ekologiczny" - ale w żaden sposób nie jestem w stanie dociec, o co autorowi tegoż barwnego porównania mogło chodzić: czy o sposób, czy o miejsce czy jeszcze coś innego. Brzmi oryginalnie i intrygująco... ale tak na prawdę nic nie znaczy.

St.Cz.

Wycieczki i wystawy dla wszystkich

Na tegoroczne Olsztyńskie Dni Nauki i Sztuki oraz Europejską Noc Naukowców pracownicy Wydziału Biologii przygotowali kilka ciekawych wycieczek i wystaw. Wśród propozycji są warsztaty terenowe "Fauna obszarów wodno-błotnych", wystawa przyrodnicza "Przyroda wokół nas" oraz "Owady krajowe i egzotyczne". Więcej na stronie http://www.dninauki.uwm.edu.pl/

Trochę wspomnień przed Park(ing)Day

Przygotowując się do kolejnej dyskusji o ekologii miasta i wykorzystaniu przestrzeni publicznej wspominamy wiosnę: zobacz filmik.
Tym razem studentów także chyba nie zabraknie :).

Warmiński Kłobuk a GMO - interdyscyplinarnie i z humorem

Na Olsztyńskie Dni Nauki i Europejską Noc Naukowców (12-23 września), pracownicy Wydziału Biologii przygotowali kilka propozycji, m.in. wykład prof. Stanisława Czachorowskiego pt. "Czy warmiński Kłobuk został zmodyfikowany genetycznie". Ten interdyscyplinarny wykład odbedzie się w Centrum Szkoleniowo-Konferencyjne, ul. Dybowskiego 11, Sala Kongresowa, w dniu 23 września 2011 r. (godz. 19:30-20:10).

Czy warmiński Kłobuk został zmodyfikowany genetycznie i jest GMO?

Na wstępie będzie mowa o naukowym odkryciu dinozaura o nazwie Smok wawelski, subtelnym dowcipie naukowców oraz o wykryciu krzyżówek między Homo sapiens a neandertaklczyckiem i denisowiańczykami, wykrytych dzięki badaniom genetycznym.

W legendach ludowych Kłobuk to demon domowy, albo człekokształtny albo przypominający czarnego koguta-zmokłą kurę. Ostatnio Kłobuk wiązany jest także z dziuplami w przydrożnych drzewach (alejach). Co spowodowało zmianę siedliska i behawioru tego naszego ludowego demona? Czy jest to sprawka naukowców, którzy w labaratorium zmodyfikowali genetycznie Kłobuka i wypuścili do środowiska? A może to przykład procesów ewolucyjnych w środowisku zmienionym przez człowieka (synantropizacja i synurbizacja)?

Wykład będzie poruszał elementy etnograficzne – Kłobuk w mitologii ludowej, w nawiązaniu do mitologii Słowian oraz historii naszego regionu, wpływu Prusów, podboju ich ziem przez Krzyżaków i napływu ludności z Mazowsza. W wykładzie będzie nawiązanie do aktualnego problemu ochrony alei przydrożnycyh i drzew dziuplastych (problem ważny w naszym regionie w związku z modernizacja dróg oraz potrzeba zachowania ważnego elementu turystycznego i krajobrazowego), nawiązanie do gatunków parosolowych takich jak pachnica dębowa (Osmoderma eremita, gatunek z listy Natura 2000 – a więc aspekt ogólnoeuropejski). W końcu będzie nawiązanie do badań molekularnych i biologii molekularnej, celu i sposobu tworzenia GMO, wprowadzania ich do środowiska i ewentualnych zagrożeń.

Będzie więc to wykład interdyscyplinarny, łączący etnografię historię, ekologię i biologię molekularną w powiązaniu do ogólnych problemów regionu (markowych produktów turystycznych) i europejskich. Będzie przykładem jak można wykorzystać osiągnięcia naukowe w codziennym życiu. Forma wykładu będzie łączyła elementy baśniowe i widowiskowością; umożliwi odbiór osób o różnym przygotowaniu biologicznym.

O kolejnych propozycjach Wydziału Biologii na 9. Olsztyńskie Dni Nauki jeszcze niebawem napiszemy.

Krwiopijne bezkręgowce - jak one to robią?

Są prawie wszędzie: w lasach, jeziorach, górach i nad morzem. W naszych domach kryją się w szczelinach podłóg, meblach, w ramach obrazów, a nawet tapicerce. Otaczają nas z każdej strony. Ich ukąszenia mogą być dla nas być bardzo nieprzyjemne. Odkryj fascynujący świat pcheł, komarów, pluskiew i pijawek…Zobacz ich niezwykłe przystosowania do krwiopijnego trybu życia i przekonaj się sam z jaką łatwością można stać się ich ofiarą…
Szczegóły w trakcie tegorocznych Olsztyńskich Dni Nauki.
Żaneta Adamiak-Brud, Aleksander Bielecki, Joanna M. Cichocka, Iwona Jeleń, Katarzyna Palińska

Dinozaury- niezwykła podróż do prehistorycznego świata

W czasie wrześniowych Olsztyńskich Dni Nauki jedną z propozycji Wydziału Biologii będzie opowieść o dinozaurach, przygotowana przez Żanetę Adamiak-Brud.
Dinozaury, gady, które panowały na Ziemi nieprzerwanie przed około 160 milionów, pojawiły się w późnym triasie i szybko stały się najpotężniejszymi stworzeniami jakie kiedykolwiek chodziły po naszej planecie. Swoją nazwę zawdzięczają dwóm greckim słowom, które w pełni ukazują ich naturę "deinos"- straszny i "sauros"- jaszczur. Do dziś te niezwykłe zwierzęta fascynują nas ze względu na swoje wymiary (największy Sejsmozaur miał ponad 50 m i ważył ponad 113 ton, najmniejsze gatunki osiągały wymiary niewiele większe od współcześnie żyjącej kury), usposobienie, czy długość życia (Zauropody mogły żyć nawet 100 lat). Zagadką jest również ich niespodziewane i szybkie wyginięcie. Codziennie tysiące ludzi na świecie zafascynowanych dinozaurami próbuję się dowiedzieć o nich czegoś nowego. Dołącz do nich i poznaj świat gigantycznych gadów sprzed milionów lat.

Pracowite wakacje studenta

Wakacje dla studenta zazwyczaj są pracowite. I to nie tylko dla tych, co przygotowują się do "kampanii wrześniowej" (tak żartobliwie nazywana jest egzaminacyna sesja poprawkowa). To czas badań terenowycch dla biologów środowiskowych, to czas odbywania staży, w końcu to czas zarabiania pieniędzy, by można było potem studowiać.

Ale wakacje to także czas podróży i poznawania świata nie tylko europejskiego. Okazja do poznawania ludzi, kultur, ćwiczenia i sprawdzenia "w boju" swojej znajomości języka obcego, okazja do poznawania przyrody i bioróżnorodności. Jednym słowem rozpoznawanie europejskiego rynku pracy i zbierania inspisracji do dalszego poznawania życia biologicznego na wszystkich poziomach organizacji, od biomolekuł do biosfery.