Zmarła dr Iwona Jeleń

Z głębokim żalem zawiadamiamy, że w dniu 13 sierpnia 2022 roku zmarła

 

Ś.P.

dr Iwona Jeleń

 

długoletni pracownik Katedry Zoologii, Wydziału Biologii i Biotechnologii
Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskim w Olsztynie.

 

Na zawsze pozostanie w naszej pamięci

 

Wyrazy szczerego współczucia Rodzinie Zmarłej składają:

Rektor, Senat, Dziekan Wydziału Biologii i Biotechnologii oraz pracownicy

Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie.

 

Uroczystości pogrzebowe rozpoczną się w dniu 19 sierpnia 2022 r. o godz. 12⁰⁰  mszą św. żałobną w kościele Najświętszej Marii Panny w Ostródzie, po której nastąpi  wyprowadzenie na cmentarz przy ul. Spokojnej w Ostródzie.

Letnia kąpiel w jeziorze? Warto przeczytać

 

Jedną z wielu przyjemności, które oferuje nam lato, jest możliwość wypoczywania nad brzegami jezior. Pływanie w otwartych wodach niesie jednak ze sobą sporo zagrożeń, skutkujących poważnymi problemami zdrowotnymi. Woda jest siedliskiem wielu chorobotwórczych mikroorganizmów. Wysokie temperatury sprzyjają rozwojowi niewidocznych dla kąpiących się bakterii, które mogą powodować choroby skóry, przewodu pokarmowego, układu oddechowego, ucha, oka oraz zakażenia ran. Zagrożeniem dla zdrowia mogą być także metabolity niektórych mikroorganizmów – toksyny sinicowe, o których obecności w wodzie ostrzegają tzw. „zakwity”. Kąpiel w takiej wodzie może się skończyć zatruciem pokarmowym, a w ciężkich przypadkach nawet porażeniem mięśni, prowadzącym do niewydolności oddechowej. 

W tym tekście pragnę jednak zwrócić uwagę wszystkich amatorów letnich kąpieli na bardzo słabo poznane zagrożenie, jakim są pasożytnicze przywry wodne. Larwy tych organizmów mogą powodować bardzo przykre schorzenie, znane jako „świąd pływaka” (ang. swimmers' itch) albo cerkariowe zapalenie skóry. Jest to choroba alergiczna skóry, wywołana wnikaniem larw (cerkarii) niektórych gatunków przywr z grupy wnętrzniaków (Digenea). 

Cerkaria (ogonatka) jest stadium wolnożyjącym larwy (porusza się za pomocą ogonka) odpowiedzialnym za dotarcie do organizmu żywiciela ostatecznego. Po przyczepieniu się do skóry larwa uwalnia zawartość gruczołów penetrujących (wypełnionych enzymami histolitycznymi), dzięki czemu jest w stanie przeniknąć przez skórę gospodarza. Dla wielu gatunków przywr z rodzaju  Schistosoma (np. S. haematobium – przywra krwi lub przywra żylna), występujących w cieplejszym klimacie (Afryka, wschodnie wybrzeże Ameryki Południowej, Azja Południowo-Wschodnia, Bliski Wschód), żywicielem ostatecznym jest człowiek. Pasożyty te wywołują w rejonach występowania powszechne i poważne schorzenie zwane schistosomatozą (bilharcjoza, przywrzyca, gorączka ślimacza). 

Schistosomatoza, obok malarii, jest najpoważniejszym w skali świata parazytologicznym problemem zdrowotnym. Według szacunków, choruje na nią 230 milionów ludzi, a zagrożonych jest 500-700 mln. Na szczęście, do Polski choroba ta jest zawlekana rzadko. W naszej szerokości geograficznej znacznie częstszym problemem, choć ciągle słabo poznanym, są gatunki przywr (z rodzajów Schistosoma i Trichobilharzia) pasożytujące na ptakach wodnych (w ich naczyniach krwionośnych) dla których człowiek może być żywicielem przypadkowym (żywiciel, w którym danego pasożyta spotyka się wyjątkowo, i w którym najczęściej nie dochodzi do pełnego rozwoju lub dłuższej przeżywalności pasożyta). Cerkariowe zapalenie skóry odnotowano na całym świecie, w tym na obszarach o chłodnym i zimnym klimacie (np. w Danii, Norwegii, Szwecji i Islandii – geotermalnie ogrzewane zbiorniki wodne). Jest to choroba alergiczna skóry, objawiająca się początkowo bolesną, a następnie intensywnie swędząca wysypką, która znika po około tygodniu (czasami pojawiają się także objawy ogólne – gorączka, biegunka i nieżyt nosa). Zmiany skórne, wywołane wwiercaniem się w skórę cerkarii, pojawiają się na częściach ciała mających kontakt z wodą. Przypominają nieco zmiany wywołane ukłuciem komara – są wypukłe, zaczerwienione, z charakterystyczną „krostką” na szczycie, w której (pod powiększeniem) dostrzec można kraterowate zagłębienie – miejsce wniknięcia larwy pasożyta. Niestety, największe zagęszczenie cerkarii w wodzie obserwuje się w ulubionych miejscach kąpieli – w wodach powierzchniowych (zwłaszcza na płyciznach) z szybko nagrzewającą się i dobrze nasłonecznioną wodą. Dodatkowym czynnikiem ryzyka jest liczne występowanie ptactwa wodnego (zwłaszcza kaczek) i obecność żywicieli pośrednich – ślimaków z rodzaju błotniarka Lymnaea.

Na łamach czasopisma Vector borne and zoonotic diseases (2021, 21(4):269-274. doi: 10.1089/vbz.2020.2681) opisano przypadek cerkarioidalnego zapalenia skóry u osób kąpiących się w jednym z podolsztyńskich jezior (osoby dorosłe i dzieci), podczas upalnego lata 2018 roku. Gatunek pasożyta zidentyfikowano jako Trichobilharzia szidati. Jego żywicielem pośrednim był ślimak – prawdopodobnie błotniarka stawowa Lymnaea stagnalis. Ze względu na podobny skład substancji chemicznych na skórze ciepłokrwistych kręgowców (ptaków i ssaków) cerkarie Trichobilharzia szidati mogą wnikać w skórę ssaków (w tym ludzi) ale są niszczone przez układ odpornościowy żywiciela przypadkowego już podczas penetracji jego skóry (lub możliwej dalszej migracji przez organizm) i ostatecznie nie są w stanie ukończyć swojego cyklu życiowego. Nie jest to więc schorzenie zagrażające poważnie naszemu zdrowiu ale niestety bardzo nieprzyjemne. Aby ograniczyć ryzyko infekcji warto w przemyślany sposób wybierać miejsce kąpieli, unikając potencjalnych miejsc występowania pasożytów. Po wyjściu z wody należy również bardzo dokładnie wytrzeć ciało ręcznikiem, rezygnując z (skądinąd przyjemnego) powolnego osuszania się w promieniach słońca. Jeżeli już pojawią się na skórze niepokojące objawy, bezwzględnie należy się skonsultować z lekarzem specjalistą.

 

Tekst i fotografie – Dariusz Kubiak

Rekrutacja na studia 2022

 

Nowy pomnik przyrody w podolsztyńskim lesie

 

Z inicjatywy członków Oddziału Olsztyńskiego Polskiego Towarzystwa Botanicznego ustanowiono na terenie gminy Stawiguda nowy pomnik przyrody. Jest nim niezwykle okazała sosna zwyczajna Pinus sylvestris o obwodzie pnia 273 cm rosnąca w oddziale leśnym 164 Nadleśnictwa Olsztyn.

Pomnik przyrody to jedna z dziesięciu form ochrony przyrody przewidziana w art. 6. Ustawy o Ochronie Przyrody. Za pomnik przyrody mogą być uznane – wg definicji ustawowej (art. 40) – “pojedyncze twory przyrody żywej i nieożywionej lub ich skupiska o szczególnej wartości przyrodniczej, naukowej, kulturowej, historycznej lub krajobrazowej oraz odznaczające się indywidualnymi cechami, wyróżniającymi je wśród innych tworów, okazałych rozmiarów drzewa, krzewy gatunków rodzimych lub obcych, źródła, wodospady, wywierzyska, skałki, jary, głazy narzutowe oraz jaskinie.” Spośród prawnie chronionych obiektów najliczniejszą grupę stanowią jednak drzewa.

Ustanowienie pomnika następuje w formie uchwały rady gminy, określającej nazwę danego pomnika, jego położenie, sprawującego nadzór, szczególne cele ochrony, w razie potrzeby ustalenia dotyczące jego czynnej ochrony oraz zakazy właściwe dla tego obiektu, obszaru lub jego części. Uchwała wymaga uzgodnienia z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska ale dobre praktyki sugerują uzgodnienie jej zapisów także z właścicielem lub administratorem terenu.

Nazwa własna nowo ustanowionego pomnika – „Sosna Magda”, ma upamiętniać postać śp. dr Magdaleny Kucewicz (1965-2019) – botaniczki, wieloletniej pracownicy Zakładu Botaniki Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Olsztynie oraz Katedry Botaniki i Ochrony Przyrody Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie, wspaniałej nauczycielki akademickiej, wychowawczyni wielu pokoleń studentów. Uroczystość odsłonięcia stosownej tablicy przy drzewie odbyła się 27 maja. Uczestniczyli w niej członkowie Towarzystwa, przedstawiciele Wydziału Biologii i Biotechnologii UWM w Olsztynie, władz Gminy Stawiguda i Nadleśnictwa Olsztyn, a także znajomi, przyjaciele i rodzina śp. dr Magdaleny Kucewicz.

Jako pomysłodawcy wierzymy, że objęcie ochroną wspomnianego drzewa przyniesie wymierne korzyści nie tylko dla ochrony miejscowej przyrody ale także kształtowania postaw proekologicznych i utrzymania pamięci historycznej wśród olsztynian i mieszkańców sąsiednich gmin. Nasycenie krajobrazu obiektami przyrodniczymi, takimi jak np. pomniki przyrody, przekłada się zazwyczaj na postrzeganie obszaru jako cennego przyrodniczo i atrakcyjnego krajoznawczo. Na tle ogólnych, wysokich walorów przyrodniczych gminy Stawiguda liczba pomników przyrody ustanowionych na jej obszarze jest zadziwiająco niska. Rejestr prowadzony przez RDOŚ w Olsztynie obejmuje jedynie 11 pozycji – drzew pomnikowych lub ich zgrupowań. Należy podkreślić, że na terenie gminy Stawiguda nie było dotychczas żadnego egzemplarza sosny objętej tą formą ochrony.

Objęte ochrona drzewo rośnie w pobliżu bardzo popularnej wśród mieszkańców Olsztyna i Bartąga ścieżki przyrodniczo-leśnej „Zazdrość” prowadzącej z olsztyńskiego osiedla Jaroty do Jeziora Kielarskiego. Umożliwia ona korzystanie z różnych form aktywnego wypoczynku, a przy tym ukazuje wyjątkowe walory krajobrazowe podolsztyńskich lasów. Ustanowiony pomnik przyrody z pewnością zapisze się pozytywnie w świadomości wielu osób korzystających codziennie z uroków tego terenu.

Dariusz Kubiak

Uroczystość odsłonięcia tablicy przy nowo ustanowionym pomniku przyrody "Sosna Magda"

ZAPROSZENIE

Zarządu Oddziału Olsztyńskiego Polskiego Towarzystwa Botanicznego serdecznie zaprasza na uroczystość odsłonięcia tablicy przy nowo ustanowionym pomniku przyrody "Sosna Magda" (miejscowość Bartąg, nadleśnictwo Olsztyn). Uroczystość połączona będzie ze wspomnieniem naszej nieodżałowanej Koleżanki, śp. dr Magdaleny Kucewicz, botaniczki, wieloletniej pracownicy Zakładu Botaniki Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Olsztynie oraz Katedry Botaniki i Ochrony Przyrody Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie, wspaniałej nauczycielki akademickiej, wychowawczyni wielu pokoleń studentów.

Uroczystość odbędzie się 27 maja 2022 r. o godzinie 10.00. Spotykamy się o godzinie 9.45 na parkingu obok ronda przy ulicy Głogowej w Bartągu, skąd udamy się wspólnie pod wspomniany obiekt (w załączeniu mapa sytuacyjna).

Serdecznie zapraszamy wszystkich chętnych do uczestnictwa!

http://wbib.uwm.edu.pl/aktualnosci/oddzial-olsztynski-ptb-zaprasza-na-uroczyste-odsloniecie-tablicy-na-pomniku-przyrody


Z wyrazami szacunku


Dariusz Kubiak

Przewodniczący Oddziału Olsztyńskiego PTB

Dzień Biologii i Biotechnologii po raz drugi (2022)

 

Spotkajmy się w Kortowie 20 maja - Dzień Otwarty

20 maja UWM zaprasza do swojego kampusu w Kortowie. Tego dnia będziemy czekać w naszym miasteczku akademickim na uczniów szkół średnich, ich rodziców oraz nauczycieli. Odpowiemy na pytania dotyczące studiów i… studiowania. Nie zabraknie Wydziału Biologii i Biotechnologii

W czasie dnia otwartego Uniwersytet zaprasza także na wydziały: otworzymy sale wykładowe i pozwolimy sprawdzić, jak wkrótce może wyglądać Wasza uniwersytecka codzienność.

Wiemy, że maj w szkole to intensywny czas. Chcemy więc sprawić, by maturzyści mogli odetchnąć po egzaminach, a ich młodsi koledzy nabrać sił przed ostatnimi sprawdzianami i zaliczeniami. Przygotujemy więc dla Was specjalną strefę relaksu. Relaks nie oznacza jednak bezczynności! Na uniwersyteckiej plaży spotkacie się z ciekawymi osobami: artystami, sportowcami i naukowcami…

Z Kortowa wyjedziecie z dobrą energią i głową pełną pomysłów na przyszłość. Przyszłość, której UWM chce być, oczywiście, częścią. Zobacz cały program.

Zapraszamy na Wydział Biologii i Biotechnologii: 

Wycieczki z plaży na Wydział Biologii i Biotechnologii organizować będziemy o godz. 10.00, 11.30, 13.00. Nasi studenci zaprowadzą was w wybrane miejsca. Ale czekamy na Was od 9.00 do 14.00. Niżej zamieszczamy interaktywną mapkę ze szczegółowym programem. 

Budynek główny Wydziału - Collegium Biologiae. W holu na parterze zapoznacie się z naszym Wydziałem w formie krótkich filmów, wystawy oraz pokazów naukowych i popularnonaukowych, przygotowanych przez pracowników i studentów. 

• Wystawa “Ptaki Warmii i Mazur”, można oglądać samodzielnie (cały dzień, dowolne godziny) lub z przewodnikiem, godz. 9.00-10.00 
• Wystawa – Koła Naukowe Wydziału Biologii i Biotechnologii godz. 8.00-17.00

Stanowiska w holu CB pokazy: 10.00-11.00, 12.00-13.00

• Katedra Biochemii, wystawa preparatów, film i zdjęcia z zajęć laboratoryjnych): Hemoglobina – gdzie się kończy, gdzie zaczyna? Zmiany właściwości Hb wywołane odtlenowaniem, zaczadzeniem i zatruciem cyjankami. Jak w warunkach laboratoryjnych tworzymy oksy-, deoksy-, met- i karboksyhemoglobinę. Widma absorpcyjne czterech pochodnych hemoglobiny. Detektywi białek - wykrywanie białka w roztworze błękitem Coomassie (krótkie eksperymenty)
• Katedra Anatomii i Fizjologii Zwierząt: zamykanie drożdży w kapsułach żelowych, rozpoznaj narząd człowieka na podstawie preparatu histologicznego
• Katedra Fizjologii, Genetyki i Biotechnologii Roślin: Wizualizacja 3D biomolekuł oraz analizy bioinformatyczne od kodu do grafiki. Oprowadzanie po katedrze:  godz. 10.30 - 11.00, 12.00 - 12.30 i 13.30 - 14.00 – CB, s130.
• Katedra Mikrobiologii i Mykologii: materiały dydaktyczne, mikroskop, lupa, zdjęcia w prezentacji z laptopa. Zwiedzanie Katedry od godz. 11.00.
• Katedra zoologii – "fascynujący świat zwierząt”. Na stoisku będzie odtwarzany film o Katedrze Zoologii; znajdą się również okazy zoologiczne: przygotowane do zrobienia świeże preparaty z hodowli pierwotniaków i modelowego nicienia Caenorhabditis elegans; żywe karaczany madagaskarskie, żywe kozy (ryby) z gotowymi preparatami chromosomowymi udowadniającymi ich poliploidalność; mikroskop świetlny. 

Wizyty w laboratoriach Wydziału, znajdujących się poza budynkiem Collegium Biologiae

• Laboratorium Diagnostyki Molekularnej, ul Prawocheńskiego 5, godz. 10:00-11:00, 11:00-12:00, 12:00-13:00 
• Katedra Ekologii i Ochrony Środowiska, wystawa Bezkręgowce Polski, III piętro, hol. Do samodzielnego zwiedzania dowolne godziny w ciągu całego dnia, z przewodnikiem godz. 10.00-11.00.
• Katedra Botaniki i Ochrony Przyrody, Plac Łódzki 1, godz. 9:30-10:00, 11:30-12:00, 13:30-14:00, 
• Katedra Zoologii, ul. Oczapowskiego 5, “Zwierzęta wodne i lądowe” (Muzeum Przyrodnicze im. prof. J. Wengris,  - wystawa stała do oglądania z przewodnikiem w godz. 9:00-9:30, 10:00-10:30, 11:00-11:30: 

Inne miejsca z naszymi pokazami:

• Biblioteka Uniwersytecka – wystawa Spotkania z Przyrodą, dostępna cały czas 
• Stanowisko na pomoście nad Jeziorem Kortowskim, pokaz „Co żyje w wodzie” godziny: 12.00-14.00. 

Interaktywny program z mapką: 

Na prezentacji Perspektyw, kwiecień 2022

22 kwietnia na Salonie Edukacyjnym Perspektywy, hala 4 stoisko nr 35

https://salon.perspektywy.pl/2022/salon-szkol-wyzszych/

V KONFERENCJA DLA NAUCZYCIELI BIOLOGII z cyklu „Matura z biologii przepustką na studia przyrodnicze"


NA KONFERENCJĘ ZAPRASZAJĄ: Wydział Biologii i Biotechnologii Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie oraz Okręgowa Komisja Egzaminacyjna w Łomży
TERMIN: 31 marca 2022 r., godz. 1130-1430
MIEJSCE: Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie, Wydział Biologii i Biotechnologii, ul. Oczapowskiego 1A, Olsztyn, Aula Collegium Biologiae
PROGRAM KONFERENCJI:
11.30 Rozpoczęcie konferencji, prof. dr hab. Iwona Bogacka, Dziekan Wydziału Biologii i Biotechnologii UWM w Olsztynie, dr Agnieszka Barbara Muzyk, Dyrektor OKE w Łomży,
11.45 Superbakterie - śmiertelne zagrożenie, prof. dr hab. Aleksander Świątecki
Treść merytoryczna: superbakterie, chorobotwórczość bakterii, patogeneza, drobnoustroje alarmowe, antybiotykooporność, epidemiologia zakażeń.
12.30 Przerwa kawowa
13.00 U progu nowego egzaminu maturalnego z biologii, Dorota Mościcka, ekspert OKE
13.45 Olimpiada Biologiczna – zasady udziału, harmonogram, regulamin, praca badawcza, dr hab. Anna Biedunkiewicz, Przewodnicząca KOOB w Olsztynie
14.10 Studia na Wydziale Biologii i Biotechnologii – oferta edukacyjna, dr Beata Dulisz, prodziekan ds. kształcenia
Zachęcam nauczycieli biologii do wzięcia udziału w konferencji.
Państwa Dyrektorów szkół ponadpodstawowych proszę o umożliwienie nauczycielom skorzystania z oferty UWM i OKE w Łomży.
dr Agnieszka Barbara Muzyk
Dyrektor Okręgowej Komisji Egzaminacyjnej w Łomży
Nauczyciele zainteresowani udziałem w konferencji powinni zgłosić się i zarejestrować za pomocą aplikacji Microsoft Forms do dnia 28 marca 2021 roku. Link do rejestracji uczestników: https://forms.office.com/r/iiEh7XVA8k
UWAGA! Na miejscu prosimy o udanie się do punktu rejestracyjnego, którego obsługa skieruje uczestników do odpowiedniej auli, w której będą odbywały się wykłady.
Z uwagi na sytuację epidemiczną uczestnicy spotkania są zobowiązani do ścisłego przestrzegania zasad dotyczących przeciwdziałania zarażeniu SARS-Cov-2.

XI Konferencja Adeptów Fizjologii "Adepci Fizjologii - łączynas pasja"

W imieniu Olsztyńskiego Oddziału Polskiego Towarzystwa Fizjologicznego, Katedry Anatomii i Fizjologii Zwierząt Wydziału Biologii i Biotechnologii Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie oraz Komitetu Organizacyjnego mamy przyjemność i zaszczyt zaprosić Państwa do udziału w XI Konferencji Adeptów Fizjologii pt. „Adepci Fizjologii – Łączy Nas Pasja”, która odbędzie się w dniach 27-28 czerwca 2022 r. w Olsztynie.

Misją tej cyklicznie organizowanej Konferencji jest stworzenie uczestnikom interdyscyplinarnego forum umożliwiającego zaprezentowanie dokonań, nowych koncepcji naukowych i twórczych związanych z szeroko pojętym funkcjonowaniem organizmu ludzkiego i zwierzęcego. Głównym celem Konferencji jest zgłębianie i promocja wiedzy oraz nauki, rozwój młodych badaczy, zacieśnianie kontaktów między uczelniami oraz wymiana doświadczeń dydaktycznych i naukowych pomiędzy uczestnikami Konferencji i przedstawicielami Uniwersytetów z całego kraju. Podczas wydarzenia zostaną wygłoszone referaty o charakterze naukowym, dydaktycznym i edukacyjnym.

Konferencja Adeptów Fizjologii odbędzie się po raz pierwszy w Olsztynie. Liczymy, że nasz wyjątkowy kampus uniwersytecki będzie doskonałym miejscem do spotkania się całego środowiska młodych pracowników naukowych, doktorantów i studentów wywodzących się z uczelni wyższych i instytutów naukowych zarówno o profilu biologicznym (biologia, biotechnologia, nauki o zwierzętach), jak i medycznym (medycyna, weterynaria, farmacja).

Program konferencji obejmuje zróżnicowane tematycznie sesje naukowe (wystąpienia ustne, jak i plakatowe). Jesteśmy głęboko przekonani, że dzięki Państwa uczestnictwu, Konferencja będzie nie tylko wartościowym wydarzeniem naukowo-dydaktycznym, ale także cenną płaszczyzną integracji środowiska akademickiego całego kraju.
Komitet Organizacyjny
XI Konferencji Adeptów Fizjologii – Olsztyn 2022

http://adepcifizjologii.uwm.edu.pl/