czwartek, 25 czerwca 2020

Zdalne zwiedzanie wydziałowych laboratoriów (film 3 D)





Wybierz #KierunekUWM i chodź z nami na wirtualny spacer! 🚶‍♀‍🚶‍♂‍ Zobacz od środka jak będą wyglądały Twoje przyszłe studia👨‍🎓👩‍🎓. Dziś publikujemy wirtualny spacer po Wydział Biologii i Biotechnologii UWM w Olsztynie. Po więcej informacji zapraszamy na stronę www.wbib.uwm.edu.pl, a informacje o rekrutacji znajdziecie na www.Rekrutacja.uwm.edu.pl oraz www.irk.uwm.edu.pl

Jak się poruszać po materiale❓ Skieruj telefon w interesującą Cię stronę lub przesuń palcem. Obraz możesz też powiększyć. Jeżeli korzystasz z komputera, do poruszania obrazu wykorzystaj mysz i jej lewy klawisz.

środa, 24 czerwca 2020

Grzyby czyli laboratorium badawcze wokół nas

Czernidłak gromadny – Coprinellus disseminates

Dla biologa laboratorium jest wszędzie. Wystarczy tylko się rozejrzeć. Na przykład grzyby, które rosną tuż przy budynku Collegium Biologiae. Naszymi laboratorium jest także teren: trawniki, park. jezioro, rzeka Kortówka, rzeka Łyna.

Czerwcowe grzyby z Kortowa - fot. dr Grzegorz Fiedorowicz

Strzępiak – Inocybe sp.,

Czernidłak gromadny – Coprinellus disseminates

Pieczarka miejska (pieczarka szlachetna) – Agaricus bitorquis

Pieczarka miejska (pieczarka szlachetna) – Agaricus bitorquis

Borowik ponury – Boletus luridus

wtorek, 16 czerwca 2020

Czy grzyby rosną na trawniku?


Do niecodziennego odkrycia doszło porankiem 15 czerwca 2020 przed wejściem do budynku Collegium Biologiae UWM w Olsztynie. Przechodząc wąską, wydeptaną ścieżynką, biegnącą od parkingu w kierunku budynku, zauważyłam dorodne trzy owocniki koźlarza babki (Leccinum scabrum Bull.: Fr.) Gray). Grzyby należące do tego gatunku tworzą kapelusze o średnicy od 4-12 cm, jasnobrązowe do ciemnobrązowawego, czerwono-brązowe, czarno-brązowe lub białe w zależności od odmiany. Rurki pod kapeluszem biało-kremowe, później brudno ciemniejące. Trzon na białym tle ma czarniawe lub szarobrązowe, szorstkie łuseczki. Miąższ białawy, po przekrojeniu nie zmienia barwy. Grzyb jadalny 😊 

Czy rzeczywiście było to wielkie odkrycie? Niekoniecznie. Grzyby te rosną od czerwca do października w miejscach wilgotnych, w parkach i ogrodach, często go spotkamy pod brzozami i na obrzeżach lasu. Zatem cóż tu niezwykłego? A to, że dzięki zmniejszeniu częstotliwości koszenia trawników na terenie kampusu uniwersyteckiego możemy doczekać się grzybów, także jadalnych, bo grzybnia jest ukryta w glebie i tylko czeka na dogodny czas, aby wytworzyć nowe owocniki. W tym pięknym miejscu, gdzie co krok napotykamy stary drzewostan, możemy zatem spodziewać się pojawu wielu gatunków grzybów. Wniosek jest prosty - nie kosimy trawników i dzięki temu ocalimy grzyby w mieście. 

Dr hab. Anna Biedunkiewicz i studenci z SKN Mykologów




sobota, 13 czerwca 2020

Racuchy z kwiatami


Okres fenologicznego wczesnego lata to pora kwitnienia m.in. bzu czarnego (Sambucus nigra) oraz robinii akacjowej (Robinia pseudoacacia). Suszone kwiaty bzu czarnego, w zielarstwie znany pod nazwą Sambuci flos, jest stosowany samodzielnie lub w mieszankach ziołowych. Ma właściwości napotne, przeciwgorączkowe, moczopędne i wzmacniające. Świeże kwiaty możemy wykorzystać do przygotowania aromatycznego syropu (dodatek do deserów lub napojów) lub zdrowotnej nalewki. Kwiaty można też dodać do konfitur (np. truskawkowych) lub usmażyć w cieście naleśnikowym. Jadalne są również owoce (koniecznie dojrzałe). Należy pamiętać, że bez czarny jest rośliną trującą, zawierającą sambunigrynę (uwalnia ona cyjanowodór powodujący zawroty głowy i wymioty). Trujące są niedojrzałe owoce (zielone i czerwone), liście, pędy. Do wyrobu soku czy nalewki z kwiatów bzu czarnego pozyskujemy tylko same kwiaty, obcinające zielone gałązki. Gałązki te nadaję niezbyt przyjemny zapach, charakterystyczny dla liści i pędów.

Robinia akacjowa inaczej zwana grochodrzewem akacjowym lub potocznie akacją (błędna nazwa) to gatunek pochodzący z Ameryki północnej. W Polsce jest gatunkiem inwazyjnym. Jadalne są kwiaty. Można z nich przygotować aromatyczny sok, nalewkę czy konfiturę. Kwiaty można też usmażyć w cieście naleśnikowym jak racuchy. Należy pamiętać, że zdrewniałe łodygi oraz nasiona robinii są silnie trujące. Do jedzenia najlepiej oderwać od szypułek same płatki robinii.

Uwaga: zarówno czarny bez jak i robinia mogą powodować alergie.

Dr Grzegorz Fiedorowicz

piątek, 12 czerwca 2020

Parzące w ogrodzie… na co uważać przy słonecznej pogodzie

(Dyptam jesionolistny, fot. G. Fiedorowicz). 
Większość osób zapewne zna parzące właściwości barszczu Sosnowskiego (Heracleum sosnowskyi), który w czasie wysokich temperatur, przy słonecznej pogodzie powoduje poważne poparzenie skóry. Jest to fotouczulenie na olejki lotne zawierające związku kumarynowe (furanokumaryny). Takie reakcje mogą powodować również inne rośliny spotykane w ogrodach. Warto o tym pamiętać, szczególnie jeśli w ogrodzie przebywają dzieci. Wiadomo, ładne kwiaty chce się powąchać ale później może być bolący problem – długo gojące się poparzenia z pęcherzami. Problemy mają często równie sami ogrodnicy/działkowcy czy nawet rolnicy. Warto znać kilka takich niebezpiecznych roślin.

 Dyptam jesionolistny (Dictamnus albus), potocznie zwany krzewem mojżeszowym, to bardzo dekoracyjna, pięknie pachnąca roślina. Można go spotkać obecnie jedynie na trzech naturalnych stanowiskach w Polsce. Dyptam posiada liczne gruczoły (widać na fotografii), w których wytwarza duże ilości olejków lotnych. Olejki te przy słonecznej pogodzie i wysokiej temperaturze mogą ulec samozapłonowi (w naszych warunkach dotychczas raczej mało prawdopodobne… ale przy ociepleniu… kto wie…). Olejki mogą też powodować reakcje alergiczne skóry, których objawami są długotrwałe przebarwienia lub poparzenia z pęcherzami (w przypadku silniejszej reakcji alergicznej). Nie wszyscy są na te olejki uczuleni ale lepiej nie eksperymentować i zachować ostrożność.

Pasternak zwyczajny (Pastinaca sativa) coraz częściej uprawiany a czasami sprzedawany zamiast pietruszki. Warto wiedzieć, że liście pasternaku wytwarzają olejki eteryczne, które w czasie upałów mogą być przyczyną poparzeń. Opisane są przypadki rolników pracujących na plantacjach pasternaku, którzy mieli liczne długotrwałe przebarwienia skóry a czasami nawet poparzenia.

Ruta zwyczajna (Ruta graveolens), podobnie jak poprzednie gatunki, może powodować poparzenia i przebarwienia skóry podczas kontaktu z jej liśćmi w czasie słonecznej pogody. foto: Dyptam jesionolistny (Dictamnus albus), rozwijające się paki kwiatowe z widocznymi gruczołkami wytwarzającymi olejki lotne

Dr Grzegorz Fiedorowicz

wtorek, 9 czerwca 2020

Sałatka z trawnika i okolic - cz.2.


Coraz więcej roślin kwitnie, a tym samym mamy okazję do spróbowania kolejnych dodatków do sałatek i nie tylko.

 Koniczyna biała (Trifolium repens) i łąkowa (T. pratense) rosnące na trawnikach i łąkach maja kwiaty o charakterystycznym, przyjemnym zapachu. Są one zebrane w kwiatostan typu główka. Mogą one być spożywane na surowo w sałatkach lub w postaci herbatek, syropów czy jako dodatki do dań ciepłych (np. risotto z kwiatami koniczyny). Koniczyna ma właściwości przeciwzapalne, przeciwbólowe, zmiękczające. U koniczyny łąkowej stwierdzono występowanie izoflawonów o działaniu estrogennym (naturalna terapia hormonalna, np. przy bolesnym miesiączkowaniu i menopauzie lub łysieniu androgenowym).

Chaber bławatek (Centaurea cyanus) jest to gatunek jednoroczny, często spotykany w uprawach zbóż, na przydrożach, a ostatnio jako składnik „łąk kwiatowych”. Błękitne kwiaty, zebrane w kwiatostan typu koszyczek, mają bardzo delikatny słodkawy smak. Często spotykane są jako dodatek do różnorodnych mieszanek herbacianych. Jadalne są same kwiaty, bez dna kwiatowego. Mogą być wykorzystane jako dodatek do surówek, deserów czy do barwienia żywności na niebiesko. Chaber ma łagodne właściwości przeciwzapalne, żółciopędne i moczopędne.

Czosnek szczypiorek (Allium schoenoprasum) czyli dobrze znany szczypiorek, często uprawiany w ogrodach ma jadalne nie tylko liście ale i kwiaty. Mają one smak zbliżony do smaku liści szczypiorku. Mogą być stosowane jako barwny, aromatyczny dodatek do sałatek i innych potraw. Przed spożyciem najlepiej oderwać pojedyncze kwiatki z kwiatostanu – pęd kwiatowy jest dość twardy i łykowaty.

Bodziszek łąkowy (Geranium pratense) ma jadalne kwiaty ale bez specjalnego smaku. Mogą one stanowić barwny dodatek do sałatek czy deserów. Warto wiedzieć, że bodziszek wykazuje zastosowanie jako zioło przeciwcukrzycowe, przeciwbakteryjne, przeciwzapalne czy hamujące drobne krwawienia.

Smacznego
dr Grzegorz Fiedorowicz 

Bodziszek (fot. G. Fiedorowicz)

Chaner bławatek (fot. G. Fiedorowicz)

Koniczyna biała (fot. G. Fiedorowicz)

Koniczyna łąkowa (fot. G. Fiedorowicz)

Czosnek szczypiorek (fot. G. Fiedorowicz)

Czosnek szczypiorek (fot. G. Fiedorowicz)

poniedziałek, 8 czerwca 2020

Praca dla absolwentów biologii i biotechnologii

ALAB laboratoria Sp. z o.o. to ogólnopolska sieć laboratoriów diagnostycznych. Istniejemy na rynku od 19 lat i wykonujemy 45 mln badań rocznie. Mamy ponad 375 Punktów Pobrań materiału diagnostycznego i 81 laboratoriów we wszystkich województwach w Polsce, a w naszej ofercie jest ponad 2500 różnych badań.

W swojej pracy często korzystamy z doświadczeń niemieckiej grupy LIMBACH, naszego biznesowego partnera. Współpracujemy również z uniwersytetami i naukowcami z Europy i z całego świata, by zapewnić pacjentom i klientom najwyższą jakość usług. Stawiamy na nowoczesność i technologię, dbając o to, by aparatura, na której pracują nasi diagności dorównywała ogólnoświatowym standardom i najnowszym trendom w medycynie laboratoryjnej.

Do naszego laboratorium w Ostrołęce poszukujemy Absolwentów kierunków:
Biologia i Biotechnologia

Opis stanowiska:
Wykonywanie czynności diagnostyki laboratoryjnej pod nadzorem diagnosty laboratoryjnego.
Wymagania:
• dobra organizacja pracy,
• zdolność do szybkiego uczenia się,
• chęć rozwoju
• zaangażowanie w wykonywane obowiązki.
W zamian za zaangażowanie i pracę oferujemy:
• pracę laboratoryjną w obszarze nowoczesnych technologii,
• możliwość podnoszenia kwalifikacji zawodowych,
• wynagrodzenie adekwatne do poziomu kompetencji,
• umowę o pracę,
• kartę Multisport,
• możliwość ubezpieczenia grupowego,
• zniżki na nasze usługi dla naszych Pracowników i ich rodzin oraz dla współpracowników.

Uprzejmie prosimy o wysyłanie swoich aplikacji na adres: kariera@alab.com.pl

piątek, 29 maja 2020

Iglaste w kuchni - sezon na syrop z pędów sosny


Sosny (Pinus sp.) to jedne z najczęściej spotykanych u nas drzew iglastych. Warto wiedzieć, że sosna swoje właściwości zdrowotne zawdzięcza m.in. żywicy i olejkom eterycznym. Ponadto pędy sosny zawierają: alkohol koniferylowy, flawonoidy, garbniki i duże ilości witaminy C. W olejku sosnowym znajduje się m.in. borneol, limonen i α- i β-pinen. Sosna wykazuje właściwości bakteriobójcze, wykrztuśne, przeciwskurczowe, przeciwzakrzepowe, rozgrzewające i moczopędne. Należy pamiętać aby nie przesadzić z spożyciem przetworów z sosny. Na szczęście bardzo silny smak powoduje, że sosna jest jedynie dodatkiem do różnorodnych przetworów.

Co można zrobić sosny? Prawie wszystko 👨‍🍳

Pączki zimowe mogą być żute jak guma do żucia (odświeżają oddech) lub wykorzystane do przygotowania syropu czy nalewki. Szyszki męski (kwiatostany męskie) można jeść na surowo lub po ugotowaniu. Najlepsze są pojedyncze szyszeczki oddzielone od pędu. Można z nich zrobić syrop lub zalać rozpuszczona czekolada i jeść jako zdrowotne czekoladki.

Młode pędy idealne są do wyrobu syropu sosnowego a pozostałości idealnie nadają się na nalewkę. Można tez z pędów przygotować ocet sosnowy.

Igły sosny są bogate w witaminę C, mogą być wykorzystane do aromatyzowania cukru lub soli. Można z nich przygotować herbatkę, syrop, ocet lub nalewkę. W czasach głosu sproszkowane igły były dodawane do wypieku chleba.

Młode szyszki (zielone) są jeszcze miękkie i można z nich zrobić syrop, nalewkę czy ocet. Nadają się również do przygotowania pesto (z listkami rzodkiewki i orzechami włoskimi) lub do marynowania.

Podobne właściwości ma również świerk. Smacznego.

Grzegorza Fiedorowicz




czwartek, 28 maja 2020

O tym co rośnie na trawniku i co można zjeść


Po miejskiej łące oprowadza dr hab. Hanna Ciecierska i opowiada co nadaje się do zjedzenia, co na lekarstwo a co jest trucizną.

Wycieczki on line z botanikiem po mieście


Dr hab. Hanna Ciecierska z Katedry Botaniki i Ochrony Przyrody zaprasza na krótkie wycieczki on line po mieście. Opowiada o drzewach, krzewach i roślinach zielnych,